یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧١ - دین و اخلاق - اثر دین در تصفیه و غربال حوادث

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٧١

سختی و رنج تلقی کرده، پارهای از آن را قبول داشته و قسمتی از آن را قبول نداریم یا آنکه برعکس آن را با آغوشی باز و دلی آکنده از عشق و محبت استقبال مینماییم؟ اخلاق محض، قوانین کلی جهان را که حاکم بر کائنات میداند از روی علم و اطلاع اطاعت میکند اما این اطاعت با یک سنگینی و ملالت همراه است که در قلب خود هیچ گونه حرارت و شوقی ندارد [١]. و هیچ وقت احساس اینکه این قوانین مانند یوغی است به گردن او [٢] از او جدا نمیشود. اما در مذهب برعکس، این اطاعت سرد و غمانگیز جای خود را به استقبال و پذیرشی گرم که همه چیز را پر از لطف و شوق و صمیمیت و نشاط میسازد وا میگذارد. جان جانان جهان که فیلسوف رواقی خود را به آن تسلیم میکند احترام و تعظیم [٣] را متوقع است اما خدای مسیحی محبت و عشق را طالب میباشد. اینجاست که میبینیم این دو دسته در دو محیط مختلف از عواطف و احساسات واقعند که در مقابل یکدیگر یکی به سردی قطب و دیگری به گرمی و حرارت خط استواست، گو اینکه نتیجهای که هریک از آنها به دست میآورند یعنی تسلیم محض و بدون چون و چرا یکی باشد.

یکی میگوید: در کف شیر نر خونخوارهای ... دیگری میگوید:

رضا اللَّه رضانا اهل البیت. یا ایتها النفس المطمئنة ارجعی الی ربک ...

٢. راجع به اینکه دین مخصوصاً خداشناسی پشتوانه اخلاق و یگانه منطق و پایه انسانیت است، رجوع شود به ورقههای توحید،