یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢ - دعبل خزاعی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٥٢
خمسة لایستجاب لهم: رجل جعلاللَّه بیده طلاق امرأته فهی تؤذیه و عنده ما یعطیها و لم یخل سبیلها و رجل ابق مملوکه ثلاث مرات و لم یبعه و رجل مرّ بحائط مائل و هو یقبل الیه و لمیسرع فی المشی حتی سقط علیه [١] و رجل اقرض رجلًا مالًا فلمیشهد علیه و رجل جلس فی بیته و قال اللّهم ارزقنی و لم یطلب. (سفینه، ماده دعا) اشکالات دعا: الف. دعا و مسأله قضا و قدر ب. دعا و رضای به قضا ج. دعا و مسأله حکمت بالغه این اشکالات از آنجا پیدا شده که خود دعا را از قلمرو قضا و قدر الهی خارج دانستهاند. اما با توجه به اینکه خود دعا نیز جزء قلمرو قضای الهی است، نه با قضای الهی منافی است و نه با رضا به قضای او و نه با حکیمانه بودن نظام عالم.
دعا آن وقت به اوج عزت خود میرسد که دعا کننده اثر استجابت دعای خود را شهود کند (و انلنی حسن النظر فیما شکوت و اذقنی حلاوة الصنع فیما سئلت) و به عبارت دیگر دعا آن وقت کمال لذت و بهجت را دارد که برای خود شخص جنبه عملی و تجربی و آزمایش دینی پیدا کرده باشد. علی علیه السلام در خطبه ذکر (اناللَّه سبحانه تعالی جعل الذکر جلاء للقلوب) میفرماید: یتنسمون بدعائه روح التجاوز. به قول الکسیس کارل: سلطنت پرجلال آمرزش در برابر او پدیدار میگردد.
دعبل خزاعی
رجوع شود به ریحانةالادب، جلد ٢، تحت عنوان «خزاعی»
[١]. از این قبیل است دعای راننده سبکسر و سرعت و سبقتگیر.