یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١ - دعا - خلاصه سخنرانی شب ٢١ رمضان ٧٨

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٥١

اذا اراد احدکم ان یستجاب له فلیطب کسبه و لیخرج من مظالم الناس و اناللَّه لایرفع الیه دعاء عبد و فی بطنه حرام او عنده مظلمة لاحد من خلقه.

عن النبی صلی الله علیه و آله [١]:

من احب ان یستجاب دعاؤه فلیطب مطعمه و مکسبه.

ه. اینکه حالت موجودش که تغییر آن را طالب است نتیجه تقصیر و کوتاهی و مکافات اعمال گذشتهاش نباشد، یعنی عقوبت و نتیجه منطقی و ضروری تقصیرات گذشتهاش نباشد که در این صورت تا توبه نکند و راه خود را تغییر ندهد دعا مستجاب نمیشود (ان اللَّه لایغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم)، مثلًا نتیجه ترک امر به معروف و نهی از منکر نباشد [٢]. علی فرمود: الداعی بلا عمل کالرامی بلا وتر. پس دعا باید مکمل عمل باشد نه جانشین عمل.

و. اینکه واقعاً نیاز و حاجت باشد و دست انسان از مطلوب خود کوتاه باشد. اما اگر خدا مطلوب را در دسترس گذاشته و انسان به حکم تنبلی و فرار از طلب و عمل میخواهد دعا کند، یعنی دعا را قائم مقام طلب و کوشش در راه مطلوب قرار میدهد، آن دعا قابل استجابت نیست. کسی که کلید کاری در اختیارش است و به حکم تنبلی از به کار بردن آن کلید مضایقه میکند دعایش قابل استجابت نیست زیرا آن سوز دعا ناشی از حاجت طبیعت نیست، از تنبلی است. در حدیث است: