یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧٠ - رشد اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٤٧٠

فرد رشید آن است که ارزیابی او درباره دوستان، دشمنان، سود و زیانها صحیح باشد.

ارزیابی ناصحیح همان است که قرآن انتقاد میکند: وشروه بثمن بخس دراهم معدودة.

ارزیابی صحیح این است که درجه و اهمیت هر چیز به اندازه شناخته شود که: اذا اجتمعت حرمتان طرحت الصغری للکبری. به عبارت دیگر، اینکه قیمت هر چیزی مشخص باشد و درست باشد.

مثلًا در اسلام ریش چقدر ارزش دارد؟ راستی چقدر ارزش دارد؟

چادر چقدر ارزش دارد؟ علم چقدر ارزش دارد؟ تنها دانستن قیمتها هم کافی نیست، حساسیتها هم باید متناسب باشد.

رشد با توجه بهعکسالعملها:

٤. گفتیم که رشد، درک سود و زیان است، البته درک صحیح آن است که ظاهری و سطحی و در شعاع کوتاه نباشد بلکه عمیق و وسیع و نافذ باشد.

رشد و قدرت پیشبینی:

علیهذا از لوازم رشد اجتماعی توجه به عکسالعملها و نتایج است، همچنانکه از لوازم رشد این است که قدرت پیشبینی در کار باشد، حوادث را قبل از وقوع پیشبینی کند و ملّا ندیده دعا را شروع کند و علاج واقعه قبل از وقوع نماید وگرنه مصداق سخن مولی است: ولا نتخوف قارعة حتی تحل بنا..

رشد و درک مقتضیات زمان:

البته درجه بالاتر از این بیرشدی هم هست که حتی بعد از ابتلا هم بیدار نشویم. ایضاً لازمه رشد، درک زمان و مقتضیات آن است.

٥. از بیرشدی و عدم ارزیابی صحیح است که واعظ قمی را برای تبلیغ ژاپنیها دعوت کردند و او به عذر اینکه آنجا دارالکفر است و ممکن است من در دارالکفر بمیرم، از رفتن امتناع کرد و نرفت.

انواع رشد:

٦. رشد انواعی دارد: رشد مالی، رشد خانوادگی، رشد اخلاقی، رشد اجتماعی، رشد سیاسی، رشد دینی و اسلامی.