یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٧ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٢٧

مساوی است تحصیل او با کار یک انسان در همه عمر، ارزشش مساوی کار یک انسان است. این حساب در مضاربهها از لحاظ مقدار سهمی که سرمایه و مقدار سهمی که عامل از منافع میبرد باید در نظر گرفته شود.

بحث در اطراف آیات ربا [١].

آیات ربا (رجوع شود به صفحه ٣٤٣):

اول بحث در آیات سوره بقره:

الذین یأکلون الرّبوا لایقومون الّا کما یقوم الذی یتخبطه الشیطان من المس ذلک بانهم قالوا انما البیع مثل الرّبوا ...

(آیات ٢٧٥ تا ٢٨١).

مراد از اکل، قیام، مس شیطان در آیه کریمه:

١. مراد از اکل، مطلق تصرف است مثل «اکل» در آیه: ان الذین یأکلون اموال الیتامی و آیه: لاتأکلوا اموالکم بینکم بالباطل و غیره.

٢. مراد از لایقومون ... قیام دنیوی در امر زندگی است و اما قیام از قبر در آخرت، از آیه فهمیده نمیشود و حدیث لیلة معراج هم درصدد تفسیر آیه نیست، گذشته از اینکه آنچه در قیامت تجسم مییابد اصلی در دنیا دارد.

٣. مراد از الذی یتخبطه الشیطان من المس چیست؟ الف. بعضی گفتهاند که این سخن بر زعم عرب جاری است که جنون را از مس شیطان میدانستهاند و کلمات مجنون در عربی و دیوانه در فارسی دلالت بر این پندار دارد. در اینجا بحثی مطرح شده است که آیا ممکن است قرآن کلام خود را بر زعم و پندار مردم جاری کند یا نه؟ بعضی خواستهاند از همین آیه بر صحت عقیده مذکور فیالجمله استدلال کنند (المیزان).