یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧ - درد و دوای انسان
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٢٧
فیک و داؤک منک است، همچنین آیه: قالوا طائرکم معکم و آیه: و کل انسان الزمناه طائره فی عنقه و بلکه اساس اصلی اصلاح نفس و تربیت، توجه به منشأ اصلی درد و دواست.
٥. دو نوع درد و بیماری و دو نوع دوا و بهبود: جسمی و روحی.
دردهای جسمی غالباً از خارج میرسد، اما دردهای روحی اگر فرد را در نظر بگیریم البته آن هم غالباً از خارج یعنی از محیطها و معاشرتها میرسد ولی منظور از اینکه گفتهاند دواؤک فیک وداؤک منک نوع انسان است، یعنی درد و دوای نوع انسان در خودش است.
البته یک ملت نیز چون یک واحد است به نسبت خود چنین است، یعنی غالب درد و دوایش از خودش است و در یک فرد کمتر این قاعده جاری است.
٦. در طب جسمانی در کنار بهداشت و پزشکی، داروسازی و مؤسسات داروسازی هم هست. انواع داروها به وسیله کارخانههای عظیم ساخته میشود. آمار نشان میدهد که میلیاردها پول برای خرید دوا مصرف میشود. دائماً علما در مقام آزمایش انواع دواها برای انواع دردها هستند. علما دو کار دارند: یکی اینکه درد جسمی و منشأ و علت آن را بشناسند، دیگر اینکه دوای او را پیدا کنند. اما در قسمت بهداشت روحی، دیگر قسمت داروسازی در کنار آن قرار نگرفته، آن خرجها و پولها و دانشکدهها و افراد مخصوص داروسازی وجود ندارند، آزمایشها روی اشیائی برای مبارزه با دردها و بیماریهای روحی نمیشود، چرا؟ چون دواؤک فیک و داؤک منک.
دوای نوع انسان و درد نوع انسان در خود اوست: ٧. مولوی در باب عشق میگوید:
مرحبا ای عشق خوش سودای ما | ای طبیب جمله علتهای ما | |
ای دوای نخوت و ناموس ما | ای تو افلاطون و جالینوس ما | |