یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٥ - دین و علم - ریشه فکر تضاد میان ایندو - ریشه بی دینی در اروپا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٦٥

نداشته باشد بلکه ضد عقل باشد.

مدرسهمحراب عبادت است:

از نظر اسلام مراکز علم یعنی آزمایشگاهها، مدارس، محراب عبادت به شمار میروند.

٣. در آیه ٢٧ و ٢٨ سوره فاطر:

المتر ان اللَّه انزل من السماء ماء فاخرجنا به ثمرات مختلفاً الوانها و من الجبال جدد بیض و حمر مختلف الوانها و غرابیب سود. و من الناس و الدواب و الانعام مختلف الوانه کذلک انما یخشی اللَّه من عباده العلماء ان اللَّه عزیز غفور.

در این [آیه] ذکر انما یخشی اللَّه ... بعد از سوق به طبیعت و تنوعات میوهها و سنگها و انسانها و حیوانها، خیلی جالب است. اشعار سعدی که میگوید: آفرینش همه تنبیه خداوند دل است ... الی آخر، ناظر به همین مطلب است.

٤. ایضاً آیه: ولا تقف ما لیس لک به علم.

ایضاً: و الذین اذا ذکروا بایات ربهم لم یخروا علیها صماً و عمیاناً.

نقطههای فرض تضاد میان دین و علم:

٥. منشأ فرض تضاد علم و دین یکی این است که در دین تعصب است و در علم تعصب نیست، دیگر اینکه در دین تسلیم و ایمان بدون دلیل است یعنی تعبد است و در علم تعبد و تسلیم وجود ندارد، سوم اینکه در دین کوتهفکری و عدم اطلاع است و در علم همه بلندفکری و اطلاع است.

٦. در اسلام کوتهفکری نیست، زیرا اولًا واسطه در عبادت و استغفار میان بنده و خالق قائل نیست. این خود یک عقبه بزرگی است میان دانشمند و دین. اسلام هر کسی را موظف میکند ندای فطرت خود را پاسخ گفته، بلاواسطه با خدا مرتبط شود. ثانیاً در اسلام خداپرستی به شکل تجسیم و تشبیه و صورتپرستی و هیکلپرستی نیست، خدا مظهر حسی ندارد: فاینما تولوا فثم وجه اللَّه. ثالثاً عبادت و پرستش را منحصر به آنچه در معابد صورت میگیرد ندانسته، بازار و