یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٨ - دین و عشق

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٥٨

است، برخلاف دیگران که ماشین خالی هستند و ظرفیت خود را پر نکردهاند و ظرفیت دینی یک ظرفیت واقعی است و غیر دین و معنویات دینی چیز دیگر نمیتواند آن را پر کند. این وقار و سنگینی همان متانت شخصیت است.

١٠. ویلیام جیمز میگوید: به دلیل غرایزی در ما که با حسابهای مادی جور در نمیآید، ما با عالمی غیر این عالم بیشتر دلبستگی داریم تا به این عالم. به همان دلیلی که غرایز مادی ما، ما را به این عالم پیوند داده است، آن غرایز نیز ما را به آن عالم پیوند داده است.

چون مبنای مادی در وجود ما هست، غرایز مادی در ما هست، و به دلیل اینکه غرایز معنوی در ما هست مبنایی معنوی در ما هست.

١١. باید به تاریخ و حتی زمان حاضر مراجعه کرد و دید محیطهای دینی چگونه مصنوعات انسانی به وجود آورده است.

١٢. علم و دین باید باهم باشند. کسی انکار ندارد ضرر علم بیدین و دین بیعلم را الّا اینکه بعضیها میگویند ایندو به منزله دو دوایی هستند که خودشان با هم سازگار نیستند و مسأله تناقض علم و دین را مطرح میکنند. به عقیده ما فکر تناقض از بد کار کردن بعضی پرچمداران علم و بعضی پرچمداران دین پیدا شده، نه اینکه واقعاً بین ایندو تناقض وجود داشته باشد.

دین و عشق

دین از مقوله عشق و محبت است. به عقیده عرفا همان عشقی که در تمام موجودات ساری است در شعور انسان به شکل دین جلوهگر شده [١]. دین نوای لا احب الافلین و ندای لئن لم یهدنی ربی لاکونن من القوم الضالین و نغمه وجهت وجهی للذی فطر السموات والارض است. دین معنای ابتدع بقدرته الخلق ابتداعاً و اخترعهم علی مشیته اختراعاً ثم