فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٩ - گفتگو (ابعاد فقهى امام خمينى(ره))
است:«والولاية من الامور الوضعية الاعتبارية العقلائية».
لطفاً توضيح دهيد منظور امام از اين عبارت چيست؟
آيت اللّه خاتم يزدى:منظور اين است كه ولايت از امور اعتبارى است كه عقلاى عالم آن را عتبار مىكنند و شارع هم به اعتبار اين كه اعقل العقلاست آن را امضا كرده است، مثل ملكيت كه شارع امضا كرده است، امّا گاهى امور اعتبارى، نظرى است و گاهى بديهى. امام معتقد است كه ولايت از امور اعتبارى بديهى و روشن است كه با صرف تصور اطراف وجوانب آن جزم به لزوم پيدا مىكنيم؛ به همين جهت امام در بيانى دارند كه ولايت فقيه از امور عقلى و بديهى است كه تصور اطراف وجوانب آن در تصديقش كافى است منافاتى هم نداردكه ولايت از امور عقلى باشد و عقل و عقلا، بدان حكم كنند و درعين حال بديهى هم باشد. اعتبار گسترده ولايت هم گاهى عقل است و گاهى عقلا و گاهى هردو و گاهى شارع. ولايت از امور اعتبارى است كه هم عقل بدان حكم مىكند و هم عقلاى عالم اعتبار مىكنند و هم شرع اعتبار عقل را معتبر مىداند و امضا مى كند.
فقه اهل بيت: آيا تعبير ولايت مطلقه درميان فقهاى پيشين نيز بوده است؟ در بررسى برخى از متون فقهى تعابيرى مثل« الولاية العامّة» يا «عموم الولاية» و... ديده مىشود، مثلا صاحب جواهر ضمن اشاره به رأى مشهور فقها درولايت عامه فقيهان در باره تمامى شوءون از جمله اجراى احكام انتظامى مىفرمايد:
«لظهور قوله(ع):(فانى قد جعلته عليكم حاكماً )فى ارادة الولاية العامّة نحو المنصوب الخاص كذلك إلى