اما اگر شغل كسى صرّافى بين‌المللى باشد، تا زمانى كه او در انديشه صرّافى است، قيمت دلار به هر اندازه كم و زياد شود، سودى عايد او نخواهد شد.امّا اگر انديشه بهره‌بردارى از كالاى يكى از كشورها به مغز او خطور كند،پول آن كشور واحد سنجش قيمت خواهد شد، در غير اين صورت واحدى براى سنجش قيمت نخواهد داشت تا بتواند به وسيله آن سود خود را محاسبه كند. سود او به يكى از دو صورت تأمين مى‌شود كه اين دو صورت درحالات اعتبارى درواحد سنجش قيمت مندرج هستند: يا همان طور كه در بازار رايج است، مبلغى نقد با مبلغ بيشترى از همان نقد مبادله كند، يا به قيمتى ارزان تر آن را بخرد و به قيمت بيشترى آن را بفروشد و در اين جا افزايش عينى محقق مى‌شود.

همچنين در كشورى كه جز مبادله پاياپاى چيز ديگرى شناخته شده نيست، سود در غير افزايش عينى منحصر در اين است كه چيزى را به قيمت پايين‌تر از قيمت متوقع بازار خريدارى كند. و اين نوع سود همان است كه در كشورهاى معمولى به صورت سود مندرج درواحد مقياس قيمت ـ نقد رايج ـ وجود دارد.

مسأله ءسوم: آيا اوراق اعتبارى در مسأله حرمت تفاضل،

به طلا و نقره ملحق مى‌شوند يا خير؟

طبيعى است كه اشكال تفاضل در جايى است كه دو طرف مبادله از يك جنس باشند و وحدت جنس امرى عرفى است و در اين جا مقصود از وحدت جنس اين نيست كه هردو از كاغذ يا از فلز يا از چيز ديگرى باشند، بلكه مقصود ارز واحد است؛ مثلا تومان همه‌اش يك جنس است، خواه از كاغذ ساخته شده باشد و يا از غير كاغذ؛ بنابراين آيا مثلا ً گرفتن زيادى در تبديل تومان به تومان جايز است يا نه؟

اشكال تفاضل در باب صرف(مبادله پول) از يكى از چهار صورت زير ناشى مى‌شود: دو اشكال نخست مطلق است و دو اشكال ديگر آن به نسيه اختصاص دارد.