با توجه به مطالب گذشته ممكن نيست اسلام تعدد دولت و حاكميت را درميان امّت بپذيرد؛ چون تعدد دولت و حاكميت منشأ بسيارى از اختلاف ها و تفرقه ها درميان امّت است. اگر به تاريخ امّت اسلامى مراجعه كنيم، اين مطلب را به روشنى درمى يابيم كه اساس و ريشه بسيارى از مشكلات، اختلافهاى سياسى و جنگ قدرت بوده است.

دينى كه پايه و اساس آن {إنّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ اُمّةً واحِدةً } و {تَعالَوْا إلى كَلِمةٍ سَواء بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمْ } باشد، ممكن نيست تعدد محورهاى سياسى ـ مگر درموارد ضرورت ـ بپذيرد؛مخصوصاً با عنايت به اين كه يكى از پايه هاى اساسى دعوت انبيا و تشكيل امّت، اطاعت از ولى امر است.

امّت و طاعت:

اين اطاعت نه فقط در احكام شرعى است، بلكه درامور سياحتى و ادارى و اجتماعى نيز وجود دارد.

قرآن دراين باره مى‌گويد: {أَطيعُوا اللّهَ وَ أطيعُوا الرَّسُولَ وَ اُولىِ اْلامْرِ مِنْكُمْ } . بدون نياز به دقّت نظر، واضح است اطاعت اول دراين آيه غير از اطاعت دوم است و لذا دوبار تكرار شده است؛ يكى براى اللّه‌ است و ديگرى براى رسول اللّه‌ و اولى الامر.

طاعت دوم همان پيروى سياسى است. حتى اطاعت رسول اللّه‌(ص) دراحكام شرعى از قبيل نماز و روزه و حج يا حرمت ربا، اطاعت اللّه‌ است،نه اطاعت رسول اللّه‌ و اطاعت ويژه رسول اللّه‌ و اولى الامر مربوط به شوءون سياسى و جنگ و صلح و امور اجتماعى و امثال آن مى‌باشد؛ نه در احكام شرعى كه اطاعت از خداست.

باز درقرآن به همين دو اطاعت درچند مورد ديگر اشاره مى‌شود: {قُلْ أطَيعُوا اللّهَ وَ أطيعُوا الرَّسَولَ } (نور/٥٤)؛ {اَطيعُوا اللّهَ وَ اَطيعُوا الرَّسوُلَ، وَ لاتُبْطِلُواْ أعَمْالَكُمْ } (محمد/٣٣).

دعوت انبيا در تقوا و اطاعت خلاصه مى‌شود: