فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٥ - گفتگو (ابعاد فقهى امام خمينى(ره))
على رغم گمان عده اى،مفهوم ولايت فقيه در تاريخ فقه شيعه، هيچ گونه تحول يا تغييرى نكرده و از روز نخست تاكنون با يك مفهوم مطرح بوده است.
مراجعه به متون فقهى قدما و متأخران،حقيقت اين مطلب را روشن مىسازد.
فقه اهل بيت: شما معتقديد كه مفهوم ولايت فقيه از آغازِ فقه تاكنون به همين شكل امروزى مطرح بوده است. با توجه به اين كه حكومت در دست فقها نبوده و مسائل نوپيدا در حكومت اسلامى به دليل عدم ابتلا درميان فقها كمتر مطرح شده است، اكنون چگونه مىتوان ادعا كرد مرحوم شيخ مفيد و شيخ طوسى و علامه حلى و شهيد اول و ثانى و محقق و ابن فهد حلى و صاحب جواهر و شيخ انصارى، از ولايت فقيه همان نظريه و قرائتى را اراده كرده اند كه امام خمينى به عنوان «ولايت مطلقه فقيه» مطرح كردند؟ اساساً مراد از اطلاق درولايت مطلقه درسخنان امام چه بوده و آيا مىتوان گفت تمامى فقها به ولايت فقيه قائل بودند؟ لطفاً دلايل مدعاى خويش را به طور مبسوط و مستند بيان كنيد!
آيت اللّه معرفت: همان طور كه اشاره كرديد بنده معتقدم مفهوم ولايت فقيه از روز اول تاكنون درطول تاريخ فقاهت شيعه به معناى مسوءوليت و سرپرستى امور مربوطه بوده است كه برحسب موارد تفاوت مىكند و در شوءون عامه و مصالح همگانىِ امت، تمامى احكام انتظامى اسلام را شامل