فقه اهل بيت: برخى از فقها مانند محقق خويى ولايت فقيه را از باب حسبه اثبات كرده اند. لطفاً ضمن تقرير اين ديدگاه، تفاوت آن باديدگاه امام خمينى را بيان كنيد.

آيت اللّه‌ شمس خراسانى: مرحوم محقق خويى مى‌فرمايد: به دو دليل فقيه جامع‌الشرائط در عصر غيبت مى‌تواند مجرى احكامى مثل قصاص و حدود و ديات باشد؛ آن دو عبارتند از:

١. اجراى احكام انتظامى درراستاى مصلحت عمومى تشريع گرديده تا جلو فساد گرفته شود و ظلم و ستم و تجاوز و فحشا و منكرات و بزهكارى و خلافكارى و سركشى درجامعه ريشه كن شود و اين اختصاص به زمان حضور ندارد، زيرا مصلحت ياد شده در هرزمانى ايجاب مى‌كند كه احكام و اجراى آن همچنان ادامه داشته باشد و حضور معصوم دراين مصلحت دخالتى ندارد.

٢. از نظر مصطلحات علم اصول، دلايل اجراى حدود و قصاص و احكام انتظامى اسلام اطلاق دارد و نمى‌توان آن را مقيد به زمان خاص يا حالت خاصى دانست و همين اطلاق، چنين اقتضا دارد كه در امتداد زمان نيز اين احكام اجرا شود، ولى اين كه‌مخاطب به اين تكليف كيست، از دلايل به دست نمى‌آيد. قدر متيقن از مخاطب و مكلفان، فقهاى عادل و جامع الشرائط مى‌باشند.

ايشان دركتاب اجتهاد و تقليد، باب حسبه مى‌فرمايد:

(٢٦) من لايحضره الفقيه، ج٣،ص٢.
(٢٧) الغيبة طوسى، ص١٧٧،چ نجف.