فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٥٥٩ - صاعقه
١٩٣. قسم خداوند به نور خورشيد، براى تأكيد بر زيانكارى و تباهى گناهكاران و نفسهاى پليد:
وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها.
شمس (٩١) ١ و ١٠
نيز---) خورشيد
٥. ستارگان
١٩٤. نور ستارگان، زينت بخش نزديكترين آسمان به زمينيان:
... وَ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ وَ حِفْظاً ....
فصّلت (٤١) ١٢
وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ وَ جَعَلْناها رُجُوماً لِلشَّياطِينِ ....
ملك (٦٧) ٥
١٩٥. بى فروغ شدن نور ستارگان، در آستانه قيامت:
فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ.
مرسلات (٧٧) ٨
وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ.
تكوير (٨١) ٢
١٩٦. «طارق» ستارهاى درخشنده و نورانى و شكافنده تاريكيها در آسمان:
وَ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ وَ ما أَدْراكَ مَا الطَّارِقُ النَّجْمُ الثَّاقِبُ.
طارق (٨٦) ١-/ ٣
تشبيه به نور ستاره
١٩٧. تشبيه آبگينه به ستاره، به علت شدت نور چراغ در آبگينه، مانند نور ستاره:
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ... الْمِصْباحُ فِي زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌ ....
نور (٢٤) ٣٥
٦. صاعقه [١]
١٩٨. بهره و حركت منافقان از پرتو نور ديگران، همچون استفاده از نور صاعقه در تاريكيها:
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ ناراً فَلَمَّا أَضاءَتْ ما حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَكَهُمْ فِي ظُلُماتٍ لا يُبْصِرُونَ أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ مِنَ الصَّواعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَ اللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكافِرِينَ ... كُلَّما أَضاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ [٢] ...
بقره (٢) ١٧ و ١٩ و ٢٠
١٩٩. مثل ايمان منافقان، همچون گام برداشتن آنان در ظلمت بيابان به هنگام ايجاد نور از صاعقه:
أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ ... يَكادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصارَهُمْ كُلَّما أَضاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَ إِذا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قامُوا ....
بقره (٢) ١٩ و ٢٠
٢٠٠. امكان مردن انسان، به وسيله نور صاعقه:
وَ إِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَ أَنْتُمْ [٣] تَنْظُرُونَ.
بقره (٢) ٥٥
يَسْئَلُكَ أَهْلُ الْكِتابِ أَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتاباً مِنَ السَّماءِ فَقَدْ سَأَلُوا مُوسى أَكْبَرَ مِنْ ذلِكَ فَقالُوا
[١] . صاعقه از «صَعق» به معناى شدت صوت رعد است، و بر سه وجه آمده است: آتش، عذاب و مرگ (مفردات، ص ٤٨٤، «صعق») بنابراين ممكن است در قرآن صاعقه در برق و آتشى كه از ابر جستن مىكند و يا آتشى كه از رعد و برق شديد به وجود مىآيد به كار برده شود. (لسان العرب، ج ٧، ص ٣٤٨ «صعق»)
[٢] . آيه شريفه در بيان حال منافقان در قالب مثل است. (جلاء الاذهان، ج ١، ص ٤٣؛ ايجاز البيان، ج ١، ص ٧٢)
[٣] . صاعقه وجوه مختلف دارد و اينجا «سبب موت» استنه موت، زيرا مرگ با جمله «انتم تنظرون» ناهماهنگ است، مگر اينكه سبب موت باشد تا با فقره آخر آيه و آيه بعد سازگار باشد. (التفسير الكبير، ج ١، ص ٥٢١)