فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٠١ - انحراف
٣٣. مشكلات و مصائب، پيامد عملكرد زشت و آلودگى نفس آدمى:
... وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ ....
نساء (٤) ٧٩
٣. ادراك
٣٤. برخوردارى نفس، از قوّه درّاكه:
وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ [١].
شعراء (٢٦) ١٩٢-/ ١٩٤
٤. اطمينان---) نفس مطمئنه
٥. الهام يافته
٣٥. انسان، داراى نفسى آگاه و مُلهَم به خوبى و بدى اعمال:
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها.
شمس (٩١) ٧ و ٨
٣٦. الهام بدكارى و پرهيزكارى به نفس آدمى، از جانب خداوند:
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها.
شمس (٩١) ٧ و ٨
٣٧. متعادل بودن ساختار نفس، عامل آمادگى آن براى الهامات الهى:
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها.
شمس (٩١) ٧ و ٨
٣٨. نفس انسانى، مخلوقى معتدل و ملهم به خير و شرّ:
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها.
شمس (٩١) ٧ و ٨
٣٩. الهام پرهيزگارى نفس، از سوى خداوند:
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها.
شمس (٩١) ٧ و ٨
٦. امّاريّت---) نفس امّاره
٧. انحراف
٤٠. تلاش براى گمراه كردن ديگران و افزودن بر گمراهى نفس خويش:
وَدَّتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْ وَ ما يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ.
آلعمران (٣) ٦٩
٤١. ادّعاى تزكيه نفس يهوديان، از انحراف و آلودگى ادّعايى غير قابل قبول:
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشاءُ وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا.
نساء (٤) ٤٩
٤٢. ضرر و زيان گمراهى، تنها متوجّه نفس گمراهان و منحرفان:
قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها ....
يونس (١٠) ١٠٨
مَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ....
اسراء (١٧) ١٥
قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّما أَضِلُّ عَلى نَفْسِي ....
سبأ (٣٤) ٥٠
إِنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ فَمَنِ اهْتَدى فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها ....
زمر (٣٩) ٤١
نيز---) هواى نفس و همين مدخل، تزوير نفس، تزيين نفس، تسويل نفس
[١] . برخى گفتهاند: مراد از «قلب» در سوره ٢٦ آيه ١٩٤ «نزلبه الروح الامين، على قلبك» [قوه] حفظ و فهم پيامبر صلى الله عليه و آله، قرآن كريم هست. (التفسير الكبير، ج ٨، ص ٥٣٠؛ الكشاف، ج ٣، ص ٣٣٤)