فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٣٢ - حكم نماز
٢٧٠. وجوب به جا آوردن نماز به پهلو، در صورت عدم امكان ايستادن يا نشستن:
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ ....
آلعمران (٣) ١٩١
٢٧١. حرمت ضايع كردن نماز و سهل انگارى در آن:
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا.
مريم (١٩) ٥٩
٢٧٢. حرمت ترك نماز و سستى در آن:
فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ. [١]
ماعون (١٠٧) ٤- ٦
٢٧٣. عدم جواز به جهر خواندن همه نمازها و به اخفات خواندن تمامى آنها:
... وَ لا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَ لا تُخافِتْ بِها وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا [٢].
اسراء (١٧) ١١٠
٢٧٤. روا نبودن بى حالى و سستى، در نماز:
... وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى ... إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيراً.
نساء (٤) ١٤٢ و ١٤٥
وَ ما مَنَعَهُمْ أَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقاتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ وَ لا يَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلَّا وَ هُمْ كُسالى ....
توبه (٩) ٥٤
٢٧٥. حرمت نهى و بازداشتن ديگران از نماز:
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى عَبْداً إِذا صَلَّى كَلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ ناصِيَةٍ كاذِبَةٍ خاطِئَةٍ فَلْيَدْعُ نادِيَهُ سَنَدْعُ الزَّبانِيَةَ.
علق (٩٦) ٩ و ١٠ و ١٥- ١٨
٢٧٦. حرمت اطاعت از مخالفان نماز، در ترك آن:
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى عَبْداً إِذا صَلَّى كَلَّا لا تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ.
علق (٩٦) ٩ و ١٠ و ١٩
٢٧٧. مطلوبيّت انتظار نماز، پس از نماز:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا [٣] وَ رابِطُوا ...
آلعمران (٣) ٢٠٠
٢٧٨. مطلوبيّت بالا بردن دستها و به سمت قبله بودن آن در نماز:
وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا [٤].
مزمّل (٧٣) ٨
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ [٥].
كوثر (١٠٨) ٢
٢٧٩. استحباب آراستگى ظاهر، هنگام نماز:
يا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ [٦] ...
اعراف (٧) ٣١
[١] . از امام صادق عليه السلام درباره سخن خداوند «الّذين هم عنصلاتهم ساهون» سؤال شد، فرمود: مقصود از آن ترك نماز و كوتاهى و سستى در برگزارى آن است. (مجمع البيان، ج ٩- ١٠، ص ٨٣٤؛ تفسير نورالثقلين، ج ٥، ص ٦٧٨، ح ٨)
[٢] . طبق قولى، مقصود از آيه ياد شده اين است كه همه نمازها را نبايد به جهر خواند و همه آنها را هم نبايد به اخفات خواند، بلكه نمازهاى شب [مغرب، عشا و صبح] به جهر و نمازهاى روز [ظهر و عصر] به اخفات خوانده شود. (مجمع البيان، ج ٥- ٦، ص ٦٨٩؛ زاد المسير، ج ٣، ص ٦٦)
[٣] . برخى مفسّران «رابطوا» را به انتظار نماز پس از نماز تفسير كردهاند و اين مطلب از على عليه السلام نقل شده است. (مجمع البيان، ج ١- ٢، ص ٩١٨)
[٤] . مقصود از «تبتيل» در آيه بنا بر روايت نقل شده از امام باقر و امام صادق عليهما السلام بالا بردن دستها در نماز است. (مجمع البيان، ج ٩- ١٠، ص ٥٧١)
[٥] . از امام صادق عليه السلام روايت شده كه مراد از «وانحر» بالا بردن دستها به سمت قبله، در آغاز نماز است. (زبدة البيان، ص ١٣٧)
[٦] . مؤيّد برداشت ياد شده روايت امام حسن مجتبى عليه السلام است كه حضرت وقتى به نماز مىايستاد بهترين لباسش را مىپوشيد: به او گفته شد: يابن رسول اللّه، چرا بهترين لباست را مىپوشى؟ فرمود: خداى متعال جميل است و جمال را دوست مىدارد و من لباس زيبا را براى پروردگارم مىپوشم، چرا كه مىفرمايد: «خذوا زينتكم عند كلّ مسجد» لذا دوست دارم بهترين لباسم را بپوشم. (تفسير عيّاشى، ج ٢، ص ١٤، ح ٢٩؛ تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ١٩، ح ٦٧)