التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ‌ [٤].

توبه (٩) ١١٢

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا وَ اعْبُدُوا [٥] رَبَّكُمْ‌ ...

حج (٢٢) ٧٧

وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لا يَرْكَعُونَ‌ [٦].

مرسلات (٧٧) ٤٨

٢٩٦. استحباب ذكر (سبحان ربىّ العظيم) در ركوع:

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ‌ [٧].

واقعه (٥٦) ٧٤

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ‌ [٨].

حاقّه (٦٩) ٥٢

٣. سجده‌

٢٩٧. سجده، از واجبات نماز:

التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ‌ [٩] ...

توبه (٩) ١١٢

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَ كُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ‌ [١٠].

حجر (١٥) ٩٨

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا ....

حجّ (٢٢) ٧٧

وَ الَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِياماً [١١].

فرقان (٢٥) ٦٤

[١] . از اين آيه بر وجوب تكبيرة الاحرام استدلال شده است. (زبدة البيان، ص ١٢٥)

[٢] . مشهور [علما] از اين آيات بر وجوب تكبيرة الاحرام، استدلال نموده‌اند. (زبدة البيان، ص ١٢٥)

[٣] . اين آيه دلالت مى‌كند كه ركوع، واجب است. (زبدة البيان، ص ١٨٢- ١٨٣)

[٤] . «الراكعون» كسانى‌اند كه در نماز واجب، ركوع را به جا مى‌آورند. (مجمع البيان، ج ٥- ٦، ص ١١٤)

[٥] . امر به ركوع و سجود، مفيد وجوب آنها است و ممكن است مقصود از «واركعوا ...» نماز باشد و علت تعبير از نماز به ركوع اين است كه ركوع از اعظم اجزاى نماز است. (كنزالعرفان، ج ١، ص ١٢٤ و ١٢٦)

[٦] . «اركعوا» يعنى «صلّوا؛ نماز بخوانيد». (مجمع البيان، ج ٩- ١٠، ص ٦٣٦؛ روح المعانى، ج ١٦، جزء، ٢٩، ص ٣٠٧) وجه تعبير نماز به ركوع اين است كه ركوع از واجبات نماز و از اركان آن است‌

[٧] . نقل شده: هنگامى كه آيه ياد شده نازل شد، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: آن را در ركوع‌تان قرار دهيد. (تفسيرنورالثقلين، ج ٥، ص ٢٢٥، ح ٧٦ و ٧٨)

[٨] . بنابر روايتى وقتى كه آيه «فسبّح باسم ربّك العظيم» نازل شد پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: آن را در ركوع‌تان قرار دهيد. (تفسيرنورالثقلين، ج ٥، ص ٥٥٤، ح ٩؛ من لايحضره الفقيه، ج ١، ص ٣١٥، ح ٩٣٢)

[٩] . «الساجدون» كسانى اند كه در نماز واجب سجده به جا مى‌آورند. (مجمع البيان، ج ٥- ٦، ص ١١٤؛ زادالمسير، ج ٢، ص ٣٠٣)

[١٠] . مقصود از «ساجدين» مصلين اند. (مجمع البيان، ج ٥- ٦، ص ٥٣٤؛ تفسير القرآن العظيم، ابن كثير، ج ٤، ص ٤٧٤) بنا بر اين مى‌توان فهميد كه سجده از اجزاى مهم نماز است‌

[١١] . مقصود از آيه اين است كه در شب براى پروردگارشان بيتوته مى‌كنند و نماز شب مى‌خوانند و در آن سجده به جا مى‌آورند. (مجمع البيان، ج ٧- ٨، ص ٢٧٩) بنابراين مى‌شود استفاده كرد كه سجده از اجزاى واجب در نماز است‌