بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ إِرْصاداً لِمَنْ حارَبَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنا إِلَّا الْحُسْنى‌ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ.

توبه (٩) ١٠٧

١٨٩. پرده بردارى خداوند از دروغ بودن سوگندهاى بانيان مسجد ضرار:

وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً ... وَ لَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنا إِلَّا الْحُسْنى‌ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ.

توبه (٩) ١٠٧

١٩٠. فاش ساختن خصومت پنهانى منافقان از سوى خداوند، به رغم موافقت ظاهرى آنان:

وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى‌ ما فِي قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ‌ [١].

بقره (٢) ٢٠٤

١٩١. افشاگرى خداوند از دروغ و بهانه بودن رخصت‌خواهى منافقان، براى عدم شركت در جهاد:

إِنَّما يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ارْتابَتْ قُلُوبُهُمْ فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ‌ وَ لَوْ أَرادُوا الْخُرُوجَ لَأَعَدُّوا لَهُ عُدَّةً ....

توبه (٩) ٤٥ و ٤٦

١٩٢. پرده بردارى خداوند، از سرگردانى منافقان ترك كننده جهاد:

إِنَّما يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ارْتابَتْ قُلُوبُهُمْ فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ.

توبه (٩) ٤٥

١٩٣. افشاى تلاش مرموزانه منافقان، براى ترك جلسه استماع آيات خدا، با اشاره به يكديگر:

وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ نَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلى‌ بَعْضٍ هَلْ يَراكُمْ مِنْ أَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوا صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ‌ ....

توبه (٩) ١٢٧

١٩٤. آشكار شدن دروغ بودن سوگند منافقان به وسيله خداوند، درباره دشنام ندادن به پيامبر صلى الله عليه و آله:

يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ ما قالُوا وَ لَقَدْ قالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَ كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلامِهِمْ وَ هَمُّوا بِما لَمْ يَنالُوا [٢] ...

توبه (٩) ٧٤

١٩٥. فاش شدن تصميم منافقان از سوى خداوند، درباره آواره كردن پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان از مدينه، پس از بازگشت از جهاد:

يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ ما قالُوا وَ لَقَدْ قالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ [٣] ...

توبه (٩) ٧٤

يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَ‌ ....

منافقون (٦٣) ٨

١٩٦. پرده‌بردارى خداوند از فتنه‌گرى منافقان، در صورت شركت در غزوه تبوك:

لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا وَ لَأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ‌ ...

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَ قَلَّبُوا لَكَ‌

[١] . در شأن نزول آيه آورده‌اند: اشخاصى [برخى منافقان‌] در برخورد با پيامبر صلى الله عليه و آله به او اظهار علاقه‌مندى مى‌كردند؛ در حالى كه قلباً با او دشمن بودند. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٣٤؛ زادالمسير، ج ١، ص ٢١٩)

[٢] . درباره «ما قالوا» گفته‌اند: در غزوه تبوك، منافقان، پيامبرخدا صلى الله عليه و آله را دشنام مى‌دادند كه خبر آن به پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد و به آنان اعتراض كرد و آنان سوگند ياد كردند كه دشنام نداده‌اند. (مجمع البيان، ج ٥- ٦، ص ٧٨؛ الكشاف، ج ٢، ص ٢٩١)

[٣] . گفته‌اند: مقصود از «ما قالوا» تصميم عبداللّه بن ابى و همدستانش مبنى بر اخراج پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان از مدينه بوده كه در آيه ٨ سوره منافقان به آن اشاره شده است. (مجمع البيان، ج ٥- ٦، ص ٧٩)