نقدی بر مارکسیسم
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

نقدی بر مارکسیسم - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٢

سیاستمداران برای دولت ، تیمسارها برای ارتش و سرمایه‌داران برای‌ مالکیت است . مورد ناامیدی مربوط به ضعفا و بیچارگان است که به نوعی‌ تسلی ، قهرمانی یا امید ماوراء روی می‌آورند تا از زندگی بی نوای خویش‌ بگریزند . در اینجا یکبار دیگر دین تریاک مردم است " .
در اینجا ممکن است این سؤال مطرح شود که اگر اینها ماتریالیسم‌ دیالکتیک را اساس قرار نداده بودند و قبلا خدا و ماوراء الطبیعه را نفی‌ نمی کردند ، آیا باز هم در مورد دین چنین نظری می‌دادند ، که برای توجیه‌ اینگونه امور بوجود آمده است ؟ پاسخ این است که ماتریالیسم دیالکتیک‌ جز یک مادیت تحولی چیز دیگری نیست ، ماتریالیسم دیالکتیک جز یک دید مادی آنهم به نحو خاص درباره جهان چیز دیگری نیست ، البته مستلزم نفی‌ دین هم هست ، چون ماتریالیسم طبعا دین را نفی می‌کند ، فوئرباخ هم به‌ دلیل اینکه ماتریالیست بود دین را نفی می‌کرد ، حتی یک قدم هم جلو آمد ، یعنی ماهیت دین را از نظر روانی توجیه کرد ، انسان را یک موجود دو سرشتی تشخیص داد که دارای یک سلسله نیکی‌ها و یک وجود متعالی و هم چنین‌ دارای یک وجود منحط است ، و بعد که سقوط می‌کند در وجود منحط ، این‌ تعالی‌هائی که برای خودش وجود داشته ، اینها را در موجودی بیرون از خودش‌ به نام خدا فرض می‌کند .
مارکس هم مثل فوئر باخ خدا را نفی می‌کند ولی در نحوه توجیه با او فرق‌ دارد . مادی‌های قبل هم دین را نفی می‌کردند ولی خودشان را قانع کرده بودند به اینکه پیغمبران مردمان


&gt که حیوانات را دور هم جمع می‌کند ، و در کمال صفا و صمیمیت باهم‌ زندگی می‌کنند ، انسان اولیه هم چنین بود ، در درونش عوامل اختلاف وجود نداشت و به صورت یک " ما " زندگی می‌کردند . سؤال کننده : حیوانات که همه اینطور نیستند ، بسیار از آنها سر غذا و امور دیگر باهم دعوا می‌کنند . جواب : می‌شود گفت که حیوانات به طبع اولیشان دعوا و نزاع نمی کنند ، و این انسان است که در اثر تبعیض و سایر محدودیتها اخلاق آنها را فاسد می‌کند و انگیزه دعوا و نزاع در آنها بوجود می‌آورد ، و چیزی شبیه مالکیت‌ اختصاصی برای آنها درست می‌کند ، و دعوا و نزاع و کشمکش که روبنای‌ مالکیت اختصاصی است طبعا بوجود می‌آید . البته اینهم هست که دعوا و رقابت همیشه سر مواد غذائی نیست ، در حیوانات مقدار زیادی از دعواها سر امور جنسی است ، کما اینکه در انسان‌ هم تنها به اشتراکیت در اموال ، اختلاف و نزاع بر طرف نمی شود ، و برای‌ بشر آن مقداری که شهرت و جاه و قدرت و اینها ارزش دارد ، هرگز امور مالی ارزش ندارد ، بنابراین چگونه می‌توان همه امتیازها را در جامعه‌ کمونیستی از بین برد و مساوات کامل برقرار کرد ، به گونه‌ای که هیچ علتی‌ برای نزاع و اختلاف وجود نداشته باشد . مثلا رهبری جامعه کمونیستی را چگونه می‌توان بین همه بالسویه تقسیم کرد ؟ بنابراین برای اینکه ریشه اختلاف کنده شود نیاز به امر بالاتری داریم ، امری که با همه نسبت متساوی داشته باشد یعنی ایمان .