الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٨ - معانى«اما»

امّا ان تتكلم بخير و امّا ان تسكت.

و نظير قول مثقّب عبدى كه گفته:

يعنى: پس يا اينستكه يار و دوست من هستى براستى در نتيجه من بواسطه تو رفعت و علوّ خود را از پستى و ذلّت خويش تشخيص مى‌دهم و در غير اينصورت طرح كن و دور گردان من را از خود و دشمنم قرار بده تا از تو پرهيز كرده و تو نيز از من بپرهيزى.

كه على القاعده بايد بگويد:

امّا ان تكون اخى بصدق و امّا فاطّرحنى و اتخذنى ...

و گاهى از « امّا » اوّلى در لفظ مستغنى مى‌باشيم لذا تركش مى‌كنيم مانند قول نمير بن تولب:

سقته الرّواعد من صيتف الخ.

كه بايد گفت:

سقته الرّواعد امّا من صيّف الخ.

و قبلا شرح آن گذشت و همچون قول ذو الرّمه.

يعنى: يا فرود آمدى در خانه‌اى كه زمانى از آن گذشته و كهنه گرديده و يا در مقابر امواتى كه خيال و تصورّ آنها نازل گرديده است.

تقدير آن چنين است:

تلمّ امّا بدار قد تقادم عهدها و امّا باموات الخ.