الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٥ - مقاله زمخشرى

متصرف، جامد، مبنى.

مصروفا، اسم مفعول، مفرد، مذكر، متصرّف، معرب خبربراى « ليس » .

عنهم: جار و مجرور، متعلّق به « مصروفا » .

قوله: و يقول المعربون: كلمه « معربون » بضم ميم و كسر راء يعنى اهل ادب و اين عبارت اشاره است باشكاليكه مصنّف بايشان نموده كه مشروحا بيان شد.

قوله: فيها حرف استفتاح: ضمير « فيها » به « الا » راجع است و تقدير عبارت چنين است: و يقول المعربون فيها: هى حرف استفتاح.

قوله: و يهملون معناها: يعنى معنايش را بيان نمى‌كند.

قوله: و افادتها التّحقيق: جمله مستأنفه بوده و كلمه « افادتها » مبتداء و « من جهة تركيبها» خبرش مى‌باشد.

قوله: أليس ذلك بقادر على ان يحيى الموتى: آيه (٤٠) از سوره قيامت.

تجزيه و تركيب‌

أ: براى استفهام و مفيد تحقيق است.

ليس: از افعال ناقصه.

ذلك: اسم اشاره، اسم براى « ليس » محلّا مرفوع.

باء: زائده.

قادر: مجرور به « باء » و چون جار زائده است، ظرف متعلق لازم ندارد، خبر براى « ليس » محلّا منصوب مى‌باشد.

على: حرف جرّ.

ان: حرف مصدرى، ناصب.

يحيى: فعل مضارع، مفرد، مذكر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افعال، منصوب به « ان » ، فعل با ناصب در تأويل مصدر رفته، محلّا مجرور است به « على » ، متعلق به‌