الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٤ - مقاله زمخشرى
|
الا ارعواء لمن ولّت شبيبة |
و آذنت بمشيب بعده هرم |
يعنى: آيا نيست بازداشتن از كارهاى ناشايست براى كسيكه زمان جوانيش پشت كرده و اعلام نموده بداخل شدن او در سنّ پيرى كه پس از نهايت ناتوانى و شكستگى مىباشد. شاهد در « الا » است كه براى توبيخ و انكار آمده است.
شرح
قوله: الا انهم هم السّفاء: آيه (١٣) از سوره بقره.
تجزيه و تركيب
الا: حرف تنبيه، مبنى، غير عامل.
انّ: از حروف مشبهة بالفعل، مبنى، عامل نصب و رفع.
هم: ضمير، متصّل منصوب بان، اسم براى « ان » .
هم: مبتداء.
السّفهاء: اسم، جمع سفيه، خبر براى « هم » و جمله « هم السفهاء» خبر است براى « انّ » ، محلّا مرفوع مىباشد.
قوله: الا يوم يأتيهم ليس مصروفا عنهم: آيه (٨) از سوره هود.
تجزيه و تركيب
الا: حرف تنبيه، مبنى، غير عامل.
يوم: اسم، ظرف، متعلق به « مصروفا » ، مضاف.
يأتيهم: فعل و فاعل و مفعول، مضافاليه براى « يوم » .
ليس: از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش مىباشد، فعل ماضى، غير