الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٧٧ - انتقادات مصنف به كلام زمخشرى

ظرف واقع ميشود همچون: يومئذ و حينئذ.

قوله: و انّها فى نحو الخ: ضمير در « انّها » به « اذ » راجع است.

قوله: و اذكروا اذ كنتم قليلا: آيه (٨٦) از سوره اعراف.

قوله: اذ انتبذت: آيه (١٦) از سوره مريم.

قوله: و يؤيّد هذا القول: مقصود از « هذا القول» ظرف بودن « اذ » است براى مفعول محذوف.

قوله: و اذكروا نعمة اللّه عليكم الخ: آيه (١٠٣) از سوره آل عمران.

تجزيه و تركيب‌

اذكروا: فعل امر، جمع مذكر، حاضر، متعدى، ثلاثى مجرد، از باب نصر، ينصر، فعل و فاعل.

نعمة اللّه: مضاف و مضاف‌اليه، مفعول براى « اذكروا » .

عليكم: جار و مجرور، متعلق به « نعمت » .

اذ: اسم، ظرف زمان، متعلق به « نعمت » ، مضاف.

كنتم: كان با اسمش.

اعداء: خبر است براى « كان » و جمله « كنتم اعداء» مضاف‌اليه براى « اذ » مى‌باشد.

قوله: لمن منّ اللّه على المؤمنين الخ: آيه (١٦٤) از سوره آل عمران.

تجزيه و تركيب‌

من: حرف جرّ.

من: اسم، مصدر، مجرور به « من » ، مضاف.

اللّه: مضاف‌اليه.