الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٠ - فرق بين اينقسم از«الا» با«غير»

بنابر اينستكه مستثناء باشد.

و وجه امتناع آن اينستكه « درهم » نكره بوده و در سياق اثبات است از اينرو مفيد معناى عموم نبوده در نتيجه استثناء « جيّد » از آن صحيح نمى‌باشد.

قوله: و قد يقال انّه مخالف لقولهم: ضمير در « انّه » به فرق دوّم راجع است.

قوله: و كلّ اخ مفارقه اخوه الخ:

تجزيه و تركيب‌

كل: اسم، مضاف، مبتداء.

اخ: مضاف‌اليه.

مفارقه: مضاف و مضاف‌اليه و اضافه آن از باب اضافه وصف به مفعول است، خبر مقدّم براى « اخوه » .

اخوه: مضاف و مضاف‌اليه، مبتداء مؤخر و جمله « اخوه مفارقه» خبر است براى « كلّ اخ».

لام: ابتدائيت.

عمر: مضاف مبتداء و خبرش « قسمى » است كه حذف شده.

ابى: مضاف، مضاف‌اليه براى « لعمر » .

كاف: مضاف‌اليه.

الّا: بمعناى غير.

الفرقدان: با « الّا » صفت است براى « كلّ اخ».

قوله: و الوصف هنا: يعنى در اين بيت.

قوله: مخصص لا مؤكد: زيرا با موصوفش كه « كل اخ» باشد مطابق است چه آنكه تقدير: كلّ اخوين متفارقان مى‌باشد پس صفت و موصوف هردو تثنيه مى‌باشند و قبلا گفته شد وصفى كه با موصوفش مطابق باشد مخصّص بوده نه مؤكّد.

الكلام الغني،شرح فارسى بر باب اول مغنى ؛ ج‌٢ ؛ ص٢٠١