الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣٩ - (أي) بالفتح و السكون

على بن مسعود بن محمود بن الحكم الفرخان است كه كتاب « مستوفى » از تأليفات وى محسوب مى‌شود.

و مراد از « صاحب المفتاح» سكّاكى است كه كتاب مزبور از او بوده و مشتمل است بر علم صرف و نحو و معانى و بيان و بديع و عروض و قافيه.

قوله: و ترميننى بالطّرف اى انت مذنب:

تجزيه و تركيب‌

ترميننى: فعل مضارع، مفرد، مذكر، حاضر، فعل و فاعل و مفعول.

باء: مجرور به « باء » .

اى: حرف تفسير، غير عامل.

انت: ضمير، منفصل، مرفوع، مبتداء.

مذنب: اسم فاعل، خبر براى « انت » و جمله اسميه مزبور مفسّر است براى جمله قبل.

واو: عاطفه.

تقليننى: فعل و فاعل و مفعول، معطوف به « ترميننى » .

لكنّ: از حروف مشبهة بالفعل، عامل نصب و رفع.

ايّاك: ضمير، منفصل، منصوب، مفعول مقدّم براى « لا اقلى».

لا: حرف نفى، غير عامل.

اقلى: فعل مضارع، متكلم وحده، معلوم، متعدى، خبر براى « لكن » و اسمش محذوف است.

قوله: و قد نظم ذلك بعضهم: مشاراليه « ذلك » قاعده‌اى است كه مصنف با عبارت « اذا وقعت الخ» بيان كرد.