الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٩ - شرح وجود معناى تفصيل در«اما»

تجزيه و تركيب‌

يا: حرف نداء.

اىّ: مناداى مفرد معرفه، مبنى بر ضمّ.

ها: براى تنبيه.

الناس: اسم، معرفه بالف و لام، صفت براى « اىّ » .

قد: بمعناى تحقيق، غير عامل.

جائكم: فعل ماضى با مفعولش.

برهان: فاعل براى « جاء » .

من: حرف جار.

ربّكم: مضاف و مضاف‌اليه و مضاف مجرور است به « من » متعلق باستقرّ، حال است براى « برهان » يا صفت است براى آن.

واو: عاطفه.

انزلنا: فعل و فاعل، فعل ماضى، صيغه متكلم مع الغير، ثلاثى مزيد از باب افعال.

اليكم: جار و مجرور، متعلق به « انزلنا » ، ظرف لغو.

نورا: مفعول براى « انزلنا » .

مبينا: اسم فاعل، از باب افعال، حاى يا صفت براى « نورا » .

فاء: عاطفه بمعناى ترتيب ذكرى (عطف مفصّل بر مجمل).

امّا: شرطيّه و تفصيليّه.

الّذين: موصوله، مبتداء.

آمنوا: فعل ماضى، صيغه جمع مذكر، غائب، باب افعال صله و عائد براى « الذين » و ضمير جمع فاعل آن مى‌باشد.

باء: حرف جرّ.

اللّه: مجرور به « باء » ، متعلق به آمنوا.