الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧١ - شرح وجود معناى تفصيل در«اما»

ها: ضمير متصل مجرور، مجرور به « من » متعلق باستقر خبر است براى « آيات » .

آيات: مبتداء، موصوف.

محكمات: اسم، جمع، مؤنث، صفت براى « آيات » ، جمله منه آيات محكمات حال است از « الكتاب » .

الكلام الغني،شرح فارسى بر باب اول مغنى ؛ ج‌٢ ؛ ص٧١

ام: اسم، مضاف، خبر.

الكتاب: مضاف‌اليه و جمله « هنّ ام الكتاب» حال است از « آيات » .

واو: عاطفه.

اخر: صفت است براى موصوف محذوف و تقدير آن: و آيات اخر مى‌باشد، مبتداء و خبرش محذوف است.

متشابهات: اسم، جمع، مؤنث، صفت براى « آيات اخر».

فاء: عاطفه.

امّا: شرطيه و تفصيليّه.

الذين: موصول اسمى، مبتداء.

فى: حرف جرّ، عامل، مبنى.

قلوبهم: مضاف و مضاف‌اليه و مضاف مجرور است به « فى » ، متعلق به زيغ.

زيغ: اسم مصدر، صله و عائد براى « الذين » .

فاء: جزاء و جواب.

يتبعون: فعل مضارع، جمع، مذكر، غائب، ضمير جمع فاعل آن مى‌باشد، جواب خبر.

ما: موصوله، مفعول براى « يتبعون » .

تشابه: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غايب، ثلاثى مزيد، باب تفاعل، صله و عائد براى « ما » .