الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٢٥ - حكم ما بعد«الى»

اينمعنا را گروهى از ادباء در قول نابغه ذبيانى قائل شده‌اند، وى گفته است:

يعنى: پس وانمى‌گذارى من را البته البته بوعده بد خود بطورى كه گويا من در ميان مردم همانند شترى باشم كه بر او قير ماليده و بمرض جرب و گرى مبتلا باشد.

شاهد در « الى الناس» است كه بمعناى « فى الناس» مى‌باشد.

ابن مالك مى‌گويد:

ممكنست آيه شريفه:

ليجمعنّكم الى يوم القيامة ( هرى آينه البتّه البتّه شما را حقتعالى در روز قيامت جمع ميفرمايد).

از همين قبيل بوده و « الى » در آن بمعناى « فى » باشد.

برخى از ادباء معناى بيت نابغه را تأويل برده و « الى » را متعلق بمحذوف قرار داده و گفته‌اند تقدير آن:

مطلى بالقار مضافا الى الناس مى‌باشد، بنابراين متعلق « الى » كه « مضافا » باشد حذف شده و در كلام قلب واقع گرديده يعنى « الى » با متعلّقش بعد از « مطلى » بوده ولى در ظاهر بر آن مقدّم گرديده است.

ابن عصفور گويد:

« الى » بمعناى « فى » نبوده و در بيت مذكور بمعناى خودش آمده زيرا در « مطلى » معناى « مبغض » يعنى « مكره » تضمين شده و پرواضح است كه ماده « كره » با « الى » متعدّى شده نه با « فى » .

سپس گفته است:

اگر آمدن « الى » بمعناى « فى » صحيح باشد پس بايد گفتن: زيد الى الكوفه يعنى:

زيد فى الكوفه صحيح باشد در حاليكه چنين نيست: