الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٠ - معانى«اما»
يتوب: فعل مضارع، معطوف به « يعذب » .
عليهم: جار و مجرور، متعلق به « يتوب » .
قوله: امّا ان تعذّب و امّا ان تتخذ فيها حسنا: آيه (٨٦) از سوره كهف.
تجزيه و تركيب
امّا: حرف غير عامل براى تخيير.
ان: از حروف ناصبه.
تعذّب: فعل مضارع، مفرد، مذكر، حاضر، ثلاثى مزيد، از باب تفعيل، معلوم، متعدّى، و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى منصوب به « ان » .
واو: عاطفه.
امّا: عاطفه بمعناى تخيير.
ان: ناصبه.
تتّخذ: فعل مضارع، مفرد، مذكر، حاضر، ثلاثى مزيد از باب افتعال، معلوم، متعدى و ضمير فاعلى در آن مستتراست باستتار وجوبى، منصوب به « ان » .
فهيم: جار و مجرور، متعلق، به « تتّخذ » ، ظرف لغو.
حسنا: مفعول براى « تتّخذ » .
قوله: امّا ان تلقى الخ: آيه (٦٥) از سوره طه.
تجزيه و تركيب
امّا: حرف غير عامل براى تخيير.
ان: حرف ناصب.
تلقى: فعل مضارع، مفرد، مذكر، مخاطب، ثلاثى مزيد، باب افعال،
الكلام الغني،شرح فارسى بر باب اول مغنى ؛ ج٢ ؛ ص١٠١