مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٧ - ٢ سرچشمه اختلاف جهل و نادانى است
در اينجاست كه هر دو گرفتار مىشوند؛ هم شيطانِ محرّك و هم انسانِ تحريك شده، هم منافقان محرّك و هم يهوديان تحريك شده و عاقبت هر دو، آتش جهنّم است.
اين دو مثال براى يهوديان و منافقان صدر اسلام مطرح شده است؛ امّا آيا اختصاص به زمان پيامبر صلى الله عليه و آله دارد؟ انصاف اين است كه بگوييم: اين مثالها در تمام زمانها و مكانها جريان دارد و شامل حال تمام كسانى مىشود كه به تحريك منافقان عليه مسلمانان دست به مبارزه مىزنند و هنگامى كه گرفتار مىشوند، دست از حمايت آنها بر مىدارند، بلكه گاهى از اوقات به حمايت دشمنان آنان بر مىخيزند؛ زيرا منافق و شيطان چيزى به نام وفا و عهد و پيمان نمىفهمد!
پيامهاى آيه
١ دشمنان اسلام قدرتمند نيستند!
طبق آنچه از آيه شريفه استفاده شد، دشمنان اسلام آنچنان كه ما خيال مىكنيم متّحد و يكپارچه و قوى نيستند؛ آنها هنگام به خطر افتادن منافع خويش با هم پيمانان خود به جنگ و مبارزه بر مىخيزند، قلبهايشان متفرّق است. بهترين دليل بر تفرقه آنها اين كه منافع واحدى ندارند، بلكه هر كدام به دنبال منافع خويشند.
٢ سرچشمه اختلاف جهل و نادانى است.
همان گونه كه در ذيل آيه مثل آمد، علّت تفرقه و اختلاف كفّار و مشركان جهل و نادانى آنها ذكر شد
(ذلِكَ بِانَّهُمْ قَوْمٌ لايَعْقِلُونَ)؛
بنابراين، ريشه اختلافات، نادانى و جهل است و هر جا كه اتّحاد و يكپارچگى و وحدت است، نشانگر عقل و درايت و هوشيارى آن ملّت مىباشد.
يك جامعه آگاه بايد به فكر منافع جمعى و مجموعه جامعه باشد و براى سلامت