ميراث محدث اُرموي - اشکوری، جعفر - الصفحة ٤٦
مقدمه محقق
« دعاى ندبه » از دعاهاى بسيار معروفى است كه مؤمنان روزهاى جمعه با توجه مخصوص به درگاه حضرت معبود ، مى خوانند و بدين وسيله با فضايل و مناقب حضرات معصومين عليهم السلام و پاره اى از مصايب و ستم هايى كه از حاكمان ستمگر عصر خود ديده اند تجديد خاطره اى دارند . از بارى تعالى با اين نيايش درخواست تعجيل ظهور منجى عالم بشريت حضرت مهدى ـ عجل اللّه تعالى فرجه الشريف ـ را تكرار مى كنند ، تا جهان را از همه ستمگرى ها بزدايد و دين حق را در تمام پهنه گيتى گسترش دهد و وعده الهى را به منصّه ظهور رساند . پيرامون سند اين دعا ، مؤلف محترم اشاره هايى دارد . و نيز پاره اى از شرح هاى آن را در كتاب الذريعة ملاحظه مى كنيد . [١] ما گفته هاى آنان را تكرار نمى كنيم ؛ چون رعايت اختصار را لازم مى دانيم . مؤلف اين كتاب گران قدر ، علاّمه متتبع شيخ على فرزند على رضا خاكمردانى خويى ، در روستاى « خاكمردان » از روستاهاى خوى ، حدود ١٢٩٢ ق ، ديده به جهان گشود . پس از آموختن مقدمات علمى به نجف اشرف مشرف گشت و در فقه و اصول از محضر ملا محمد كاظم آخوند خراسانى و شيخ هادى تهرانى و ديگران دانش هاى دينى را تكميل نمود ، پس از آن به ايران بازگشت و در « شرف خانه » اقامت گزيد و به ارشاد و تأليف و تصنيف ، اشتغال ورزيد ، تا به روز نهم ماه مبارك رمضان ١٣٥٠ كه ديده از جهان فرو بست . دانشمندى برجسته در علوم عقلى و نقلى بود ، با اطلاع از دانش هاى دينى و پديده هاى علمى عصر خود و با بهره گيرى از نظرات دانشمندانى كه آثار آنان به فارسى يا عربى ترجمه شده است . از كتاب هاى وى مى توان به وسعت كاوش و تحقيق او پى برد و او اديبى اريب و داراى اشعارى به فارسى است . وى كتاب هاى متعددى نگاشته است ، همچون : تشريح الصدور في وقائع الأيام والدهور ، و حل الأعضال ، لسان التكملة ، شرح العينية الحميرية ، الرسالة الطبية ، تذكرة
[١] الذريعة ، ج ١٣ ، ص ٢٦٠ ـ ٢٦١ و ج ١٥ ، ص ٢٨٧ .[٢] نقباء البشر ، ص ١٤٩٠ ؛ علماء معاصرين ، ص ١٤٩ .