« فمن كنت مولاه فهذا عليٌّ مولاه » [١] . و از واضحات است اين كه اولويت نفس به مؤمنين اشاره [است] به آنچه در آيه شريفه : « النَّبِىُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنفُسِهِمْ » [٢] است ( پيغمبر اولى به تصرف است به مؤمنان از نفس هاى آنان ) ، و اين اولويت ـ همان اولويت كه مر ذات اقدس خدا راست از حيثيت عليّت و خالقيت ـ بخشيد آن را به نبيّش ، يعنى او را نازل به منزله خود كرد در اين اولويت ، و او هم على عليه السلام را به منزله خودش تنزيل نمود وقتى كه فرع آورد بر قولش و فرمود : « فمن كنت مولاه » تا مستمعان و شنوندگان بفهمند اين كه مولا از اولويت سابقه مأخوذ است ، نه به معناى محب يا ناصر ؛ زيرا كه در اين معنى آن قدر اهميت نيست كه پيغمبر به عدم تبليغش معاقب بشود با قول شريف الهى : « وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ » [٣] و نه خوف پيغمبر را براى رسانيدنش وجهى [ است ] تا خدا به عصمتش وعده نمايد و فرمايد : « وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ » [٤] ( خدا نگاه مى دارد تو را از شر مردم ) ، و نه براى امساك مردم در صحرايى كه در آن نه سايه بود و نه مسكن ، يا به غير اينها از قرائن و شواهد بر اراده معناى مهم و آن همان اولويت تصرف و رياست مطلقه تامّه است . قولش : « وَ أَحَلَّهُ مَحَلَّ هَارُونَ مِنْ مُوسى » تا به قولش : « وَ سَدَّ الْأَ بْوابَ إِلاَّ بابَهُ » عبارت اولى اشاره به آن كه فرمود آن را چند مرتبه : « يا على! تو از من به منزلت هارونى از موسى ، به جز اين كه نبى نيست پس از من » [٥] ، فرمود اين را در وقت حركت به جنگ و غزوه تبوك آن موقع كه جانشين گذاشت على را در مدينه ، پس منافقان سرزنش كردند وى را و گفتند : پيغمبر با خودش نبرد براى شوم داشتنش ، پس على عليه السلام به حضرت نبوى شكايت كرد از اين مطلب ، پس پيغمبر فرمود : آيا خوشدل و راضى نمى شوى به اين كه از من در منزله و مرتبه هارون از موسى شوى ، مگر اين كه پس از من پيغمبر نيست؟ و جمعى از علماى اماميه با اين حديث مروى به طرق فريقين بر خلافت و امامت

[١] براى خبر غدير بنگريد به : عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج ١ ، ص ١٦٢ ـ ١٦٤ ، ح ٢٢ ؛ الخصال ، ص ٢١٩ ، ح ٤٤ ؛ مناقب آل أبي طالب عليهم السلام ، ج ٢ ، ص ٣٤ ، الغدير ، جلد اول و ...[٢] سوره احزاب ، آيه ٦ .[٣] سوره مائده ، آيه ٦٧ .[٤] همان .[٥] الهداية ، ص ١٤٣ و ١٥٧ ؛ المحاسن ، ج ١ ، ص ١٥٩ ، ح ٩٧ ؛ الكافي ، ج ٨ ، ص ١٠٧ ، ح ٨٠ ؛ السنن الكبرى ، ج ٥ ، ص ٤٤ ، ح ٨١٣٨ ـ ٨١٤٣ ؛ مسند أبي يعلى ، ج ١ ، ص ٢٨٦ ، ح ٣٤٤ و . .