ميراث محدث اُرموي - اشکوری، جعفر - الصفحة ٢٧٢
بن جعفر به نسبت بزوفرى به جهت معروفيت او بدون اين نسبت بوده است ؛ چنان كه ملاحظه طرق روايات نشان مى دهد ، و اللّه أعلم . و ممكن است « البزوفري » نيز محرَّف « بزوفريّين » باشد . در هر صورت اين احتمالات از اقتحام و زيادت «محمد بن» در اين عبارت ( بدون مورد ) نزديكتر است ، و اللّه أعلم .
فائدة [ در استبعاد صاحب ذريعه ]
استبعاد صاحب ذريعه روايت على بن بابويه را به جهت بُعد زمان از حسن بن حمزه طبرى بى مورد است ؛ زيرا حسن در ٣٥٨ مرده و در ٣٠٠ روايت مى كند ؛ چنان كه از طريق روايت كتب حسين و حسن ابنا سعيد از ملاحظه بيان نجاشى برمى آيد . پس اگر در سيصد قابل نقل روايت بوده ، چه بُعد دارد كه على بن بابويه متوفّى در ٣٢٩ از او روايت كند .
فائدة عجيبة [ در صحت كلمه « مثوى » در فقره « بل أي أرض تقلك » به جاى « ثرى » ]
به نظر مى رسد كه عبارت دعا چنين باشد : «بل أيّ أرض تقلّك أو مثوى» ، پس « ثرى » محرّف « مثوى » باشد و تأييد بلكه تشييد مى كند اين احتمال را بودن فواصل واو چنان كه در النّوى و ذى طوى و يطوى و شكوى و بلوى [ آمده ] . اعتراض نشود به اين كه : «ثرى نيز هست» ؛ براى اين كه جواب مى دهيم كه جمله در واقع تمام نيست ؛ براى اين كه « و لا أسمع لك حسيسا و لا نجوى » معطوف بر آن است ، و وجود كلمه « أيّ » كه در بعضى نسخ هست اين احتمال را تأييد مى كند و اللّه أعلم . سيّد ابن طاووس قدس سره در ضمن بيان اعمال فطر ( ص ٢٧٩ از طبع حاج شيخ فضل اللّه ) گفته [١] : فصل فيما نذكره من أدب العَبْد يوم العيد مع من يعتقد أنّه إمامه و صاحب ذلك المقام المجيد فأقول : اعلم أنّه إذا كان يوم عيد الفطر فإن كان صاحب الحكم و الأمر متصرّفا في ملكه و رعاياه على الوجه الذي أعطاه مولاه ، فليكن مهنّئا له ـ صلوات اللّه عليه ـ بشرف إقبال اللّه ـ جلّ جلاله ـ عليه و تمام تمكينه من إحسانه إليه ، ثمّ كن مهنّئا لنفسك و لمن يعزّ عليك و للدّنيا و أهلها و لكلّ مسعود بإمامته بوجوده عليه السلام و سعوده و هدايته و فوائد دولته و إن كان من يعتقد
[١] إقبال الأعمال ، ج ١ ، ص ٤٧٤ .[٢] كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج ١ ، ص ٥١١ ، ح ١٤٨٠ و ج ٢ ، ص ١٧٤ ـ ١٧٥ ، ح ٢٠٥٨ .[٣] نيز بنگريد به : الكافي ، ج ٤ ، ص ١٦٩ ، تهذيب الأحكام ، ج ٣ ، ص ٢٨٩ ؛ علل الشرائع ، ج ٢ ، ص ٢٨٩ .[٤] ادامه كلام سيد ابن طاووس است .[٥] كذا كان . ( منه ) .[٦] كان في نسختي الخطيّة بلا نقطة . ( منه ) .[٧] مهج الدعوات ، ص ٤٤٣ و به نقل از وى در بحار الأنوار ، ج ٩٠ ، ص ٣٥١ ـ ٣٥٢ .