از نكات بسيار مهم مرعيّه در دعاى ندبه آن است كه از اول ورود به دعا مراعات يك نكته لازم شده تا آخر ، و آن اين كه از اول شروع به ابتلاءات اوليا از آدم كرده و شكر كرده تا در خاتم الاوصياء ختم كرده و زهد در دنيا مقدمه عدم اعتنا به مشقت هاى وارده بر ايشان است ، فتفطن إنه عجيب . در كتاب زوائد و فوائد [١] كه در درايه و رجال و تأليف محمد اسماعيل بن حسين بن محمد رضا است گفته :

فائدة [ مدح الرجل بأن له كتاباً أو اصلاً ]

مدح الرجل بأن له كتاباً أزيد من مدحه بأن له أصلاً ؛ فإن الأول يتضمن العلو في العلم مع تعب صاحبه و اجتهاده في الدين و تقضي عمره في تحصيل ما يعنيه و يجب عليه و يعتبر

[١] اين كتاب را از آقاى سعيد نفيسى امانت گرفته بودم و در پشت صفحه اول كتاب اين عبارت است : «فوائد و زوائد في الرجال تأليف محمد اسماعيل بن حسين بن محمدرضا . در پائيز سال ١٣١٨ كه براى كارهاى سازمان پرورش افكار به قم و اصفهان رفته بودم هنگام توقف در قم آقاى اشراقى كه از دانشمندان معروف آن شهر و وعاظ درجه اول است ، مرا به خانه خود دعوت كرد و آن جا نسخه اى از اين كتاب كه رساله اى است در رجال تأليف محمد بن حسين بن رضا مشتهر به اسماعيل ديدم و چون فوايدى در آن بود از آقاى اشراقى خواستم اجازه دهد نسخه اى از آن براى من بردارند و او هم باگشاده رويى و گرمى كه لازمه دانشمندى چون اوست پذيرفت ، و سپس از آقاى ناطقى كه رئيس فرهنگ قم بود خواستار شدم كاتبى را به خانه او فرستد و از روى آن ، نسخه اى براى من بنويسند و اين كار در همان زمان صورت گرفت ، ولى نسخه نزد آقاى ناطقى ماند ؛ زيرا كه از قم به رياست فرهنگ مكران مأمور شد و امروز كه به طهران آمده و به ديدن من آمده بود اين نسخه را براى من آورد كه از فوايد آن كامياب شدم و به يادگار كرم و بزرگوارى اين دو رادمرد نگاه دارم . طهران ١٨ تيرماه ١٣١٩ محلّ امضاى سعيد نفيسى» . اين جانب شارح دعا گويد : موف كتاب بعد از بسمله چنين گفته : «أقول بعد الحمد و الصلاة و أنا العبد الفقير الى رحمة ربّه الجليل محمد بن حسين ( كذا كان ) بن محمدرضا المشتهر بإسماعيل : هذه فوائد و زوائد استفدت بعضها من كتب ( كذاكان ) المصنفة في الرجال ، و بعضها من كتب الأخبار ، و بعضها من غيرها من أبواب متفرقة و أسباب متشتتة ، سوّدت بعضها أيام اشتغالي بمقالة الحديث ، و بعضها بتقريبات اُخر يطول نقلها ، و لذلك جاءت على غير ترتيب حروف المعجم التي أولها الهمزة و آخرها الياء ، جمعتها لالتماس بعض أصحابي ، نفعه اللّه بها و سائر الطالبين ، و جعلها لنا ذخيرة ليوم الدين ، إنه أكرم الأكرمين و أرحم الراحمين ، و ها أنا شارع فيه بحول اللّه رب العالمين ، فأقول : لمّا اشتهر بين . . الخ» . نگارنده گويد : مطلب مذكور در صفحه گذشته را كه راجع به فرق صاحب كتاب و صاحب اصل بود در شرح قول شيخ بهايى كه گفته : «كل حميد حميد و كل جميل . . الخ» ، در شرح جمله اولى كه « كل حميد حميد » باشد ايراد كرده است . ( منه ) .