كليبرى معلوم شد ـ تا چه رسد به ديگران . پس كاتب و مثل او اين تصرف را [ ننموده ] چنان كه اين امر را كارى در حق بعضى از بزرگان معلوم الجلاله مى كند يعنى از خود «رحمه اللّه » يا «رضي اللّه عنه» مى گويد ، پس در اين مورد يقينا اين طور نيست ؛ زيرا بزوفرى در نظر بزرگان ، معروف نيست ، تا به كاتب و غيره كه در ادنى درجه معلومات مى باشند چه رسد . پس ناچار بايد از متقدّمين باشد ، مخصوصا « رضي اللّه عنه » كه كلمه عمومى شبيه به انشاى دعاى كاتب نيست ، مخصوصا در سندى كه آن طرف سند و اين طرف سند از معروفين باشد ، و ترضى و ترحم از اين ميان به غير معروفى اختصاص بيابد.

تنبيه [ در اقسام مناجات و ادعيه ]

علامه مجلسى قدس سره در باب دوم از رساله عقايد خود گفته : بدان كه نزديك ترين راه ها به سوى خداى تعالى ـ چنان كه ظاهر بسيارى از آيات و اخبار نشان مى دهد ـ همانا راه دعا و مناجات است ، ليك دعا و مناجات شرايطى دارند از قبيل حضور قلب و توسل تمام به خداى تعالى و قطع اميد از ما سواى او و اعتقاد كامل بر او و توجه در همه كارها از كوچك و بزرگ و كم و بيش به ساحت قدس او جَلَّتْ عظَمته . و ادعيه مأثوره بر دو نوع است : ١ . اوراد و اذكارى كه به عنوان وظيفه براى هر شبانه روز مقرر شده است ، و بر امورى از قبيل تجديد عقايد و طلب مقاصد و ارزاق و دفع كيد اعدا مشتمل است ، در حال قرائت اين قسم بايد در تحصيل حضور قلب و توجه و تضرع سعى نمود ، ليك اگر احوال مذكوره متيسّر نگردد نبايد آنها را فرو گذاشت و ترك نمود . ٢ . مناجات ، و مقصود از آن دعاهايى است كه بر انواع كلام در توبه و استغاثه و اعتذار و اظهار محبت و تذلل و انكسار مشتمل مى باشد و گمان من آن است كه شايسته و سزاوار نيست بدون حالت گريه و تضرع و خشوع تمام اين قسم را خواند ، و زيبنده است كه مترصد اوقات گشت و هر وقت آن احوال متيسر شد خواند و بدون وجود حالات مذكوره اين قسم را نبايد خواند ؛ چه در