ميراث محدث اُرموي - اشکوری، جعفر - الصفحة ١٥
٨. بعض مثالب النواصب في نقض بعض فضائح الروافض، مشهور به «نقض» ، تأليف : عبد الجليل قزوينى رازى (حدود ٥٦٠ هجرى قمرى) . كتاب نقض يكى از مهمترين متون كلامى شيعه است كه به زبان فارسى نگاشته شده و جوابى است بر كتاب بعض فضائح الروافض كه يكى از علماى اهل سنت بر رد شيعيان نوشته و در آن اصول و فروع و كردار آنان را به تمسخر گرفته است . اين كتاب علاوه بر جنبه دينى و كلامى، از لحاظ نثر فارسى نيز اهميت دارد و به جهت شناخت زندگى مردم آن دوران نيز امتياز خاصى دارد ؛ چه در آن تنها مسائل علم كلام مورد بررسى قرار نگرفته ، بلكه بسيارى از امور زندگى مردم آن روزگار منعكس شده است. اين كتاب در حقيقت آينه اى است از روش زندگانى و افكار و كردار مردم رى و ايران مركزى در سده ششم هجرى. اهميت كتاب نقض تنها از نظر بازنماياندن يا بازگو كردن بسيارى از عقايد آيين تشيع نيست، بلكه در ضمن پاسخگويى و رد اتهامات مؤلفِ كتابِ بعض فضائح الروافض، نام شهرها و محله هاى متعددِ شيعه نشينِ ايران در سده هاى اول هجرت و روزگاران قديم و نام بسيارى از بقاع متبرك و زيارتگاه هاى مربوط به فرزندان و نوادگان معصومين در نقاط مختلف ايران كه در سده ششم هجرى بر پا بوده است، و همچنين نام بزرگان و نيكوكاران زيادى كه بنيانگذار اين گونه بناهاى دينى و ملى بوده اند حفظ شده است. چاپ اول اين كتاب در سال ١٣٣١ انجام شد ، اما به علت اهميت آن، مرحوم محدث ارموى تا پايان عمر با به دست آوردن نسخه هاى خطى ديگر، كار تصحيح آن را ادامه داد تا در سال ١٣٥٨ چاپ جديد آن همراه با دو جلد تعليقات مفصل منتشر شد. ٩ . مقدمه نقض ، تأليف : مرحوم سيد جلال الدين محدث ارموى . مرحوم محدث به خاطر تعجيلى كه در چاپ كتاب نقض داشت، چاپ اول آن را بدون مقدمه و فهرست ها و تعليقات در سال ١٣٣١ چاپ و منتشر كرد، اما مشغول نگارش مقدمه اى بر اين كتاب گران قدر بود تا توانست اين مقدمه را در سال ١٣٣٥ در ١٦٠ صفحه منتشر كند. خود اين مقدمه را از لحاظ اهميت مى توان كتابى مستقل دانست ؛ چه علاوه بر مطالب علمى ، شامل تلاش ها و مشكلاتى است كه آن مرحوم براى چاپ آن كتاب پر