پوشيده نماند كه مبناى امور شرعى بر شهور قمرى است نه شمسى ، و اين يكى از مراسم و شعائر بزرگ دينى است . و شايد حديث معروف ـ يعنى عبارت انجيل نسبت به پيغمبر [آخر ]زمان ـ اسامى شهور كما في زماننا هذا باشد ؛ چنان كه از بعضى از بزرگان چنين شنيدم ، و در ضمن بيان اعياد اربعه اشاره بر امر مزبور مناسبت دارد .

[ ميزان اتقانِ كتاب مصباح الزائر ابن طاووس ]

بيان اين كه مصباح سيد در اتقان مانند ساير كتب سيد از قبيل اقبال و غيره نيست : محدث نورى در ص ١٦٦ از لؤلؤ و مرجان در ضمن تمثيل به اين كه گاهى نقل ثقه مخالف با بيانات ثقات ديگر مى شود و شواهدى مؤيّد و مصدِّق بيانات ثقات مى گردد ـ در اين صورت بايد نقل ثقه را كه مخالف با بيانات ثقات است طورى تأويل كرد كه منافى با فرمايشات آنها نباشد ـ بعد از نقلى از مفيد كه مثال اول بوده در صفحات سابقه ، در صفحه نامبرده گفته : مثال دوم : سيد جليل على بن طاووس در اواخر كتاب لهوف [١] فرموده : و لما رجع نساء الحسين عليه السلام و عياله من الشام و بلغوا العراق قالوا للدليل : مرّ بنا على طريق كربلاء ، فوصلوا إلى موضع المصرع ، فوجدوا جابر بن عبد اللّه الأنصارى رحمه اللهو جماعة من بني هاشم و رجالاً من آل رسول اللّه صلى الله عليه و آله قد وردوا لزيارة قبر الحسين عليه السلام ، فوافوا في وقت و احد ، و تلاقوا بالبكاء و الحزن و اللّطم ، و أقاموا المآتم المقرحة للأكباد ، و اجتمع إليهم نساء ذلك السواد ، فأقاموا على ذلك أياما . و مختصر همين عبارت را جعفر بن نما كه بيست و چهار سال بعد از وفات سيد تأليف كرده ذكر نموده . حاصل ترجمه آن كه : آل اللّه عليهم السلام چون در مراجعت از شام به عراق رسيدند ، به دليل راه فرمودند : ما را از راه كربلا ببر . چون به تربت مطهر رسيدند جابر بن عبد اللّه را با جماعتى

[١] اللهوف في قتلى الطفوف ، ص ١١٤ ( چاپ مهر ، سال ١٤١٧ ه ق ) .