فرموده كه : چون من مصباح الزائر را نوشتم ، و زائر از حمل آن مستغنى است از برداشتن مزار كبيرى يا صغيرى ، خواستم چون زائر به جهت زيارت عاشورا مشرف مى شود ، با خود مقتلى نبرد ، اين مختصر را كه مناسب تنگى وقت زوّار است در مقتل نوشتم كه به آن كتاب منضمّ شود . و اين كلام صريح است در آن كه لهوف به منزله متمم مصباح الزائر [ است ] و در اوايل تكليف تأليف شده و اين خود كافى است براى وضوح نبودن آن در اتقان و استحكام مثل ساير مؤلفات جليله ايشان . نگارنده گويد : آن گاه محدث مزبور شروع به بيان ضعف اين قول كرده و قبلاً از خود سيد در اقبال كلامى نسبت به رد اين وارد كرده ، سپس به بيانات ديگر به رد آن پرداخته است. و محدث مزبور قدس سره در ص ٤٧١ از مستدرك الوسائل ( جلد سوم ) [١] در رد صاحب روضات كه تقريبا عبارتش در مقام مدح سيد كاشف از عدم اعتبار مصباح است گفته : و ثامنا : إن السيد ألّف المصباح في أول تكليفه . قال رحمه الله في كتاب الإجازات : فصل مما ألّفته في بداية التكليف من غير ذكر الأسرار و التكشيف كتاب مصباح الزائر و جناح المسافر ثلاث مجلدات . انتهى . و إنشاؤه في هذا السن هذه الأدعية يعدّ من خوارق العادة ، و منه يظهر وجه عدم مشابهته كاللهوف لسائر مؤلفاته من ذكر الأسانيد و بيان الأسرار . نگارنده گويد : در وجوه ديگرى كه محدث مزبور در رد كلام صاحب روضات كرده ، مؤيّداتى براى اعتبار مصباح هست ، ليكن في الجمله به اين معنى در زيارات و ادعيه و دستورات كتاب مزبور از انشاء سيد نيست ، نه اين كه كتاب مزبور در اتقان مانند اقبال و غيره هست ، و وجه اول و دوم و سوم و ششم قابل ملاحظه و مفيد براى اين موضع است ، و اصل كلام صاحب روضات و ورود محدث به نقل او نيز بايد مطالعه شود .

[ تحقيق در اين كه آيا پس از دعاى ندبه، نماز هم وارد است يا نه؟ ]

نگارنده گويد : خوشبختانه در مورد دعاى ندبه ، سيد به ذكر مأخذى كه در دسترسش بوده در مصباح پرداخته است . بنا براين هيچ گونه حدس آن از انشاء سيد نمى رود ؛ چه بنا بر

[١] خاتمة المستدرك ، ج ٢ ، ص ٤٥٦ ـ ٤٥٧ تحقيق مؤسسه آل البيت عليهم السلام .