العطار واقع است . و احمد را به مدح و ذم نام نبرده اند ، پس تصحيح اين طريق داير است بر اين كه يكى از محمد و احمد را لااقل بايد ثقه بدانيم . پس دوران امر بين اين دو حال است چنان كه در موارد ديگر كه با أبو محمد علوى شريك در سند است . و اگر جلالت علوى بسيار معروف نمى بود مى گفتم كه تصحيح طرقى كه هر دو در آن و اقع اند تصريح به تصحيح بزوفرى است ؛ زيرا علوى بنا بر تصريح خودشان توثيق نشده ، پس تصحيح به جهت بزوفرى خواهد بود ، ليكن انصاف اين است كه عظمت علوى آبى از اين است و لذا در موارد اشتراك بر او مقدم شده است در ذكر ، و اللّه اعلم .

[ حديث هدية الزائرين ]

در ص ٤٢٩ از هدية الزائرين بعد از بيان موعظتى نسبت به عيد فطر گفته : و نيز سزاوار است كه محزون باشى در اين روز به جهت غيبت امام زمان عليه السلام و ممنوع بودن آن حضرت از تصرّف در امور رعيّت خود و فوت شدن نماز عيد به آن حضرت ، به علاوه آن كه حزن تو باعث تأسّى بر حزن اهل بيت عصمت و طهارت است سلام اللّه عليهم ؛ زيرا كه اندوه آن بزرگواران در اين روز ، تازه و تجديد مى شود ؛ چنانچه از حضرت امام محمد باقر عليه السلام منقول است كه به عبد اللّه بن دينار فرمود كه : اى عبد اللّه ! نمى شود عيدى از براى مسلمين مثل عيد قربان و عيد فطر مگر آن كه تازه مى شود اندوه و غصّه از براى آل محمد عليهم السلام در آن روز . عبد اللّه گفت : به چه جهت ؟ فرمود : به جهت آن كه مى بينند حقّ خود را در دست غير خودشان [١] . و معلوم است كه حزن و اندوه آنها نه از جهت حبّ جاه و رياست است ، بلكه از جهت شفقت و محبّت بر امّت و رعيّت است كه آنها را در حيرت و ضلالت مى بينند و ممكن نيست ايشان را هدايت آنها . سيّد جليل ابن طاووس قدس سره در كتاب شريف اقبال [٢] بعد از ذكر وداعات ماه مبارك رمضان كه در باب سى و چهارم وارد كرده گفته :

[١] كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج ٢ ، ص ١٧٤ ـ ١٧٥ ، ح ٢٠٥٨ و غير آن كه قبلاً نقل شد .[٢] اقبال الاعمال ، ج ١ ، ص ٤٤٢ ، نيز بنگريد به : بحار الأنوار ، ج ٩٥ ، ص ١٨٥ .