عادل به ما رسيده تا ائمه انام عليهم السلام ؛ يعنى آن كه براى من آنها را نقل كرد امامى عادل بود و آن كه براى او نقل كرد نيز چنين بود و هكذا تا برسد به امام عليه السلام . پس آنچه ذكر شود در اين كتاب از زيارات و دعوات ، تمام آنها مروى است از معصوم عليه السلام به سند صحيح حتى به اصطلاح متأخرين ، و لا اقل به سند معتبر خواهد بود . و از اين عبارت حال ادعيه معروفه مقامات شريفه مسجد كوفه معلوم مى شود كه تمام آنها به سند معتبر مروى است ؛ زيرا كه تمام آنها را در اين مزار نقل فرموده ، پس هر زيارت مخصوصه كه از اين مزار نقل كنيم مروى و معتبر خواهد بود .

استحباب قرائت دعاى ندبه در اعياد اربعه

چنان كه گفته : و يستحب أن يدعى به في الأعياد الأربعة ... الخ . و توضيح اين وجه با كمال وضوح آن اين كه : استحباب در موضوعى بدون وجود نص ثابت نمى گردد و تا نسبت صدور آن به حضرات معصومين عليهم السلام داده نشود نمى توان حكم به استحباب آن نمود . پس وجود كلمه « يستحبّ » در اين جا دلالت مى كند كه اين دعا مأثور و مروى از حضرات معصومين عليهم السلام است ، و بنا بر احتمالى دلالت بر اعتبار سند آن نيز در اعلى درجه مى كند .

[ مقدار دلالت احاديث «من بلغ» ]

بيان اين احتمال آن كه بناى علما بر آن است كه در مستحبات عمل به احاديث ضعيفه مى كنند ؛ نظر به احاديث معتبره ديگرى كه حاصل مضمون آنها اين است كه : هر كه ثوابى از خدا به او برسد بر عملى و او آن را به جا آورد به او ثواب داده مى شود هر چند امر چنان نباشد كه به او رسيده است [١] ، يعنى هر چند بر خلاف واقع باشد . بنا بر اين احاديث شريفه كه در حدّ استفاضه است بلكه به حد تواتر معنوى رسيده است علماى ما ـ رضي اللّه عنهم ـ

[١] اين احاديث مشهور به « اخبار من بلغ » است ، و روايات مختلفى بر آن دلالت مى كند از جمله : هشام از امام صادق عليه السلام نقل كرد كه فرمودند : من بلغه عن النبيّ صلى الله عليه و آله شى ء من الثواب فعمله ، كان أجر ذلك له و إن كان رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله لم يقله . به اين مضمون بنگريد به : المحاسن برقى ، ج ١ ، ص ٢٥ ، ح ١ ؛ ثواب الأعمال ، ص ١٣٢ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١ ، ص ٨٠ ، باب ١٨ في استحباب الإتيان بكل عمل مشروع روي عنهم عليهم السلام ؛ نيز شرح مازندرانى بر اُصول الكافي مازندرانى ، ج ٨ ، ص ٢٧٥ .