ميراث محدث اُرموي - اشکوری، جعفر - الصفحة ١٦٥
الفداء ـ را در حرم اميرالمؤمنين از بياض مى خوانده ، پس اين فقره را خواند : « السلام على الثَّمَرِ الجَنيّ » ( سلام بر ميوه چيده شده ) « السلام على الشِّمْرِ الجِنِّي » ( سلام بر شمر ديوانه ) ، پس به درستى كه اين مرد از بركت جهل خود به دو معصيت مرتكب شده : اول سلام دادنش بر شمر ملعون هنگامى كه مشتبه شد از لفظ ثمر كه به معنى ميوه است ، دوم : وصف كردنش به جنى ؛ زيرا كه شمر اگر جنى باشد ـ يعنى مجنون ـ پس قلم برداشته شده و غير مؤاخذ در كشتن حضرت حسين عليه السلام مى شود ، پس اين مرد خراب مى كرده اساس هاى حيات اسلام و بناهاى شفاعت امت حضرت سيّد الانام را . پس وقتى كه دانستى اين را و فهميدى اين دستور كه دعا لابدّ است از فهميدن معناى آن پيش از تلاوت ، پس اكنون شروع مى كنيم به «شرح دعاى ندبه» و پيش از داخل شدن و خوض در آن چاره اى نيست از بيان سندش ، و نيافتم در آن از آنچه اعتماد كنم و خاطر جمع شوم به آن جز از علامه مجلسى قدس سره در زاد المعاد [١] آن جا كه روايت كرده آن را در حالت مرسل بودن آن از حضرت صادق ـ سلام اللّه عليه ـ بدون تعرّض كتابى را كه نقل كرده آن دعا را از آن كتاب . اما در كتاب هدية الزائرين [٢] است كه مر عالم وحيد حاج شيخ عباس قمى ـ سلمه اللّه ـ را كه از تلامذه ( شاگردان ) مرحوم مبرور محدث نورى ـ طيّب اللّه رمسه ـ است اين كه دعاى ندبه نقل شده از سه كتاب : يكى مزار محمد ابن مشهدى كه تعبير مى فرمايد از او مجلسى به مزار كبير ، دوّمى مزار ابن طاووس و آن مصباح الزائر است [٣] ، سوم از آن كتاب ها مزار قديم است و شايد آن از مؤلفات قطب راوندى است . و در همه اين كتب منقول نيست دعاى ندبه مگر از كتاب محمد بن على بن أبي قرّة ، و نقل كرده آن را او از كتاب محمد بن حسين بن سفيان بزوفرى وقتى كه گفته : اين دعايى است [ كه ] خوانده مى شود براى حجّت عصر ـ عجل اللّه فرجه ـ و مستحب است قرائت آن در سه عيد : فطر و اضحى و غدير و روز جمعه . شارح مى گويد : «ندبة» مانند لفظ غربت يا به معناى دعوت است ، پس گويا كه دعا كننده به اين دعا امام عصر ـ عجل اللّه فرجه ـ را مى خواند و او را ندا مى كند و به او استغاثه
[١] زاد المعاد (سنگى) ، ص ٤٥٠.[٢] هدية الزائرين (سنگى) ، ص ٥٠٧.[٣] مصباج الزائر ، ص ٤٤٦ ـ ٤٥٣.