مجموعه رسائل در شرح احاديثي از کافي - سلیمانی آشتیانی، مهدی؛ درایتی، محمد حسین - الصفحة ٣٧٨ - ديگر آداب نماز

و دو مرتبه أشْهَدُ أَنْ لا الهَ الَّا اللَّه، يعنى گواهى مى‌دهم و از روى علم و تصديق مى‌گويم كه نيست خداى مستحق پرستشى مگر اللَّه،

و دو مرتبه أشْهَدُ أَنّ مُحمَّداً رَسُولُ اللَّه، يعنى گواهى مى‌دهم و از روى علم و تصديق مى‌گويم كه محمّد رسول خدا و فرستاده اوست به خلق،

و دو مرتبه حَىَّ عَلَى الصلاة، كلمه «حىّ» به حاى بى‌نقطه و ياى مشدّده مفتوحه اسم فعل است به معنى تَعالِ و اقِبل يعنى بيا و رو بيار به نماز،

و دو مرتبه حَىَّ عَلَى الفَلاحِ، يعنى بيا به فيروزى يعنى به كارى كه باعث فوز و فيروزى به سعادت اخروى است يعنى نماز،

و دو مرتبه حَىَّ عَلَى خَيْرِ الْعَمَلَ، يعنى بيا به بهترين عمل‌ها يعنى نماز.

چنان كه در روايت آمده كه سؤال كرد معاوية بن وهب از حضرت ابا عبداللَّه عليه السلام از افضل آنچه نزديك مى‌شوند به آن بندگان به سوى پروردگار ايشان و از دوست‌ترين اعمال به سوى خداى تعالى، پس آن حضرت فرمود كه نمى‌دانم چيزى را بعد از معرفت افضل از نماز[١].

و مراد به معرفت اعتقاداتى است كه با آنها ايمان متحقق مى‌شود و سنّيان ساقط نموده‌اند اين فصل را از اذان و اقامه و بد مى‌دانند گفتن آن را، و به جاى آن در اذان صبح الصَلاةُ خَيْرٌ مِنَ النُومْ مى‌گويند، يعنى نماز بهتر است از خواب، و همانا باعث بر بدعت اين اسقاط اجتهاد عمر است كه هرگاه مردم در وقت هر نمازى بشنوند كه نماز بهتر از هر كار و كردارى است، سست مى‌شوند در اقدام بر جنگ و اتيان به جهاد و اين باعث فساد است.

و پر ظاهر است كه كسى كه تغيير دهد حكم مقرّر خدا و رسول را از روى رأى و صواب ديد خود پس خود را اعلم به مصالح و مفاسد دينيّه و دنيويّه مى‌داند از داناى حكيم جلّ شأنه و رسول واجب التكريم؛ و ....

و دو مرتبه اللَّهُ اكْبَر، و دو مرتبه لا الهَ الّا اللَّه يعنى نيست خداى سزاوار پرستشى مگر اللَّه.

و سنّت است فاصله كردن ميانه اذان و اقامه به دو ركعت نماز يا سجده‌اى يا نشستنى يا دعايى يا ذكرى يا سكوتى‌[٢].

و فصول اقامه هفده فصل است به اسقاط دو تكبير از اوّل اذان و يك تهليل از آخر

[١]. الكافي، ج ٣، ص ٢٦٤؛ بحار الأنوار، ج ٨٢، ص ٢٢٦.