مجموعه رسائل در شرح احاديثي از کافي - سلیمانی آشتیانی، مهدی؛ درایتی، محمد حسین - الصفحة ٣٧٥ - ديگر آداب نماز

و حمد و تسبيح در اين ركعات آهسته خوانده مى‌شود هر چند قرائت دو ركعت اوّل بلند خوانده شود مثل نماز مغرب و عشاء. و اگر نماز سه ركعتى يا چهار ركعتى باشد تشهد ديگر در ركعت آخر خوانده مى‌شود و سلام بعد از اين تشهد اخير گفته مى‌شود نه بعد از تشهّد اوّل.

[ديگر آداب نماز]

و چند چيز باقى ماند از آداب نماز فريضه يوميّه كه ما ذكر مى‌كنيم آنها را بر سبيل اجمال.

اوّل: اذان و اقامه، و گفتن آنها سنّت موكّد است بنابر قول مشهور ميانه علماء[١] در نمازهاى فريضه يوميّه خواه ادا و خواه قضا و خواه نماز به جماعت گذارده شود و خواه فرادى، امّا در غير نمازهاى فريضه يوميّه اذان و اقامه سنّت نيست خواه نماز واجبى باشد و خواه سنّتى، و در نماز واجبى براى اطلاع مردم مؤذّن سه مرتبه مى‌گويد: الصلاة- به نصب يا رفع دو تاى اوّل و وقف آخر- يعنى حاضر شويد نماز را.

يا بر پاى شد نماز. يا اين است نماز.

و ساقط مى‌شود اذان و گفته مى‌شود اقامه تنها در نماز عصر روز جمعه، و نماز عصر روز عرفه از براى كسى كه در عرفات باشد، و نماز عشاى شب عيد قربان از براى كسى كه در مشعر الحرام باشد.

و هرگاه كسى جمع كند ميانه دو نماز يوميّه يعنى نماز عصر را مقدّم دارد بر وقت فضيلت آن و در وقت فضيلت ظهر بگذارد يا نماز ظهر را مؤخر دارد از وقت فضيلت آن و در وقت عصر بگذارد، و بر اين قياس نماز مغرب و عشا، پس قبل از نماز اوّل يعنى ظهر يا مغرب اذان و اقامه هر دو مى‌گويد و قبل از نماز دوم- يعنى عصر يا عشا- اكتفا مى‌كند به اقامه تنها و اذان نمى‌گويد.

[١]. رجوع شود به المنتهى، ج ١، ص ٢٦٠؛ جواهر الكلام، ج ٩، ص ٥.