فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣١٤ - داورى قرآن درباره صحابه

اگر نقطه ضعفى ديده شود بايد آن را نيز در نظر گرفت و همچنين در بيست و نهمين آيه همين سوره كه در آغاز آن، ياران رسول خدا(صلى الله عليه وآله)را ستايش مى كند و مى فرمايد:(مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أشِدّاءُ عَلَى الكُفّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ...)« محمد پيامبر خداست و آنان كه با او هستند، بر كافران سختگير و با مؤمنان مهربانند...» ولى در پايان آيه مى فرمايد: (وَعَدَ اللهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَأجْراً عَظِيماً)«خدا به كسانى از آن هاكه ايمان آورده اند و كار شايسته انجام داده اند، نويد بخشودگى و پاداش عظيم داده است...».

ملاحظه مى فرماييد كه آيه به همه آن ها نويد پاداش را نمى دهد، بلكه به گروه خاصى از ياران رسول خدا كه داراى ايمان و عمل صالحند نويد مى دهد و در جمله (عملوا الصالحات منهم) به مقصود برخى از آنان است كه عمل صالح انجام داده اند و به اصطلاح «من» در «منهم» تبعيضيه است نه بيانيه، زيرا «من بيانيه» بر ضمير وارد نمى شود.

بنابراين، كسانى كه پاكى آنان تا روز رحلت، ثابت شده و يا كسانى كه وضع پايانى آنان، براى ما روشن نشده است، درباره همگان اين آيه را مى خوانيم:

(رَبَّنا اغْفِرْ لَنَا ولإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالايمانِ...).[١]

«خدايا ما را و برادران ما را كه قبلاً ايمان آورده اند، ببخش و بيامرز...».

و امّا گروهى كه به حكم اين آيات و يا تاريخ قطعى، انحراف آنان ثابت شده، هرگز نمى توان آنان را عادل و دادگر دانست.