فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٢٥ - كتاب امام على(عليه السلام) و املاى رسول خدا(صلى الله عليه وآله)

آنچه را كه بشر از حلال و حرام نياز دارد، حتّى حكم خراش بر بدن آمده است.[١]

بنابراين، نخستين كسى كه حديث رسول خدا(صلى الله عليه وآله) را به صورت كامل نوشته على(عليه السلام) بوده و آن را گاهى كتاب على و گاهى جامعه و گاهى «صحيفه على» مى خواندند. نگارش اين كتاب حاكى از آن است كه امام(عليه السلام)به حفظ سنّت علاقه فراوانى داشته است.

در زمانى كه مكتب خلفا، پيوسته مى كوشيد نقل روايت از رسول خدا(صلى الله عليه وآله)را متوقف سازد يا كاهش دهد و هرگاه عمر بن خطاب فردى را به عنوان والى به جايى مى فرستاد، سفارش مى كرد تنها به قرآن بپردازيد و از روايت كردن از محمد(صلى الله عليه وآله) بكاهيد و من در مسئوليت اين كار با شما شريكم.[٢] و گاهى كسانى را كه به نقل حديثى از رسول خدا(صلى الله عليه وآله)مى پرداختند، توبيخ مى كرد و به ابوذر و عبدالله بن مسعود و ابى الدرداء گفت: اين چه كارى است كه پيوسته از محمد حديث پخش مى كنيد؟[٣] در چنين دوران اختناقى كه نقل حديث، يكى از جرم هاى مهم به شمار مى رفت، امام على(عليه السلام) و فرزندان او به حفظ اين كتاب پرداخته و از طريق آن، فتوا مى دادند، و به بخشنامه كسانى كه نقل و كتابت حديث را ممنوع كرده بودند، اعتنايى نداشتند. اينك نمونه هايى از آن:

١. ابوبصير مى گويد: نزد امام باقر(عليه السلام) بودم، او «جامعه» را خواست و به آن مى نگريست و اين حديث را براى ما نقل كرد: