فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٤٥ - ويژگىهاى اين دوره از خلافت

ب. نهضت يحيى بن عمر علوى: وى درسال٢٥٠ هجرى دركوفه قيام كرد، جمع زيادى را به دور خود گرد آورد وبيت المال كوفه را متصرف شد، دربهاى زندانها را باز كرد و زندانيان را آزاد نمود، اما نهضت وى شكست خورد و شخص او به دار آويخته شد.

ج. نهضت حسن بن زيد علوى: وى درسال ٢٥٠ هجرى در طبرستان قيام كرد، طبرستان و گرگان را تحت فرمان خود درآورد و در سال ٢٧٠ هجرى درگذشت.

د. نهضت محمّد بن جعفر علوى:كه درسال ٢٥١ هجرى درخراسان قيام كرد.

اين نهضت ها وهمچنين نهضت هاى ديگر كه تعداد آنها به هيجده مى رسد از ويژگيهاى اين مقطع از تاريخ خلافت هستند. اين نهضت گران كسانى بودند كه برابر هيئت حاكمه قيام كرده وكشته شدند. اماتعداد كسانى كه تبعيد و زندانى گرديدند، بيش ازاينهاست. مسعودى خصوصيات آنها را در كتاب خود ياد آور شده است[١].

اين نهضت ها و حركت ها حاكى از گسترش ظلم و فشار بر جامعه اسلامى درآن عصر است كه آنها را در گوشه وكنار جهان اسلام پديد مى آورد.

اينها برخى از خصايص اين قسمت ازتاريخ خلافت است كه مى تواند شرايط سياسى امام «على النقى» رابراى ما ترسيم كند.