فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٢ - راه سوم
گروهى اين وظايف را برعهده بگيرد و مسلّماً تا فردى به سان پيامبر(صلى الله عليه وآله)تربيت معنوى و تعليم الهى نداشته باشد، نمى تواند اين سه وظيفه سنگين را بر دوش بگيرد و هرگز تعليمات معمولى افراد براى انجام اين وظايف كافى نيست.
اينك ما درباره هر سه خلأ كه با درگذشت پيامبر(صلى الله عليه وآله) پديد آمد، سخن مى گوييم:
الف. نخست به وظيفه پيامبر(صلى الله عليه وآله) در زمينه تفسير قرآن با دو آيه اشاره مى كنيم:
(وَأنْزَلْنا إلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إلَيْهِم).[١]
«قرآن را بر تو فرو فرستاديم تاآنچه را براى مردم نازل شده، برايشان بيان كنى».
واژه «لتبيّن» با واژه «لتقرأ» فرق دارد. پيامبر(صلى الله عليه وآله) هم قرآن را تلاوت مى كرد و هم تفسير و مفاهيم آن را توضيح مى داد.
در آيه ديگر مى فرمايد:
(وَما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إلاّ لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِى اخْتَلَفُوا فِيهِ).[٢]
«كتاب و قرآن را براى تو نفرستاديم جز اين كه در مسائلى كه در آن اختلاف پيدا كرده اند، حقيقت را براى آنها بيان كنى».
قرآن، متجاوز از ٦٠٠٠ آيه دارد و احاديثى كه از پيامبر(صلى الله عليه وآله) پيرامون تفسير قرآن رسيده بسيار معدود و محدود است و سيوطى مى گويد: من در كتاب
[١] نحل/٤٤.
[٢] نحل/٦٤.