فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٣ - راه سوم

ترجمان القرآن مجموع احاديثى كه به طور مسند و يا مرسل از پيامبر و اصحاب رسيده، گرد آوردم و به سيزده هزار حديث رسيد.[١] ولى بيشترين آنها، مرسل و اقوال صحابه و تابعان است و تعداد احاديث مسند از پيامبر بسيار كم است، و در جاى ديگر مى گويد: از احاديث منقول از پيامبر در مورد تفسير عالمان ضعيف و يا موضوع و دروغ است و از احمد بن حنبل نقل مى كند كه او مى گفت، كتابهاى مربوط به غزوات، اخبار غيبى، و تفسير اساس درستى ندارند.(٢) در كتاب «الاتقان» تعداد احاديثى را كه از پيامبر در قلمرو تفسير آيات وارد شده از تعداد
سور قرآن چندان تجاوز نمى كند.[٢]

بنابراين، وظيفه ياد شده را بايد فردى به عهده گيرد كه علم لدنّى و مافوق بشرى داشته باشد، چنان كه مصاحب موسى در حالى كه پيامبر نبود، علم لدنى داشت، چنان كه قرآن مى فرمايد:(وَ عَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا).(٤)

تاريخ اختلافات مسلمانان را درباره تفسير بسيارى از آيات، ضبط كرده است:

١. آيه وضو درباره كيفيت شستن دست ها و مسح و غسل پاها.[٣]

٢. حكم سارق و سارقه كه چگونه بايد حدّ الهى درباره آنها اجرا شود، آيا از بند انگشتان يا مچ يا بالاتر.(٦)

٣. ارث كلاله. سوره نساء، آيه هاى ١٢ و ١٧٦. در موردى براى كلاله حدّ ارث را ٦١ بيان مى فرمايد و در آيه اى ديگر نصف و دو ثلث. مسلماً حكم الهى