فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٣٩ - سياست شوم مأمون
٧. آيا پس از ارتكاب، از عمل خود نادم و پشيمان گشت يانه؟
٨. درشب اين كار را انجام داديا در روز؟
٩. دراحرام عمره، شكار كرد يا دراحرام حج؟
١٠. آيا مرتكب، آزاد بود يا غلام وبرده؟
هريك ازاين صورتها در اسلام براى خود حكم خاصى دارد، مقصود شما كدام يك از اين صورتهاست؟
يحيى دربرابر اين تشقيق وتكثير صور مسئله، انگشت تعجب به دندان گرفت ومبهوت وحيران گشت، به گونه اى كه از تعيين يكى از صورتها منصرف گرديد[١].
هدف مأمون از احضار امام جواد(عليه السلام) اين بود كه او را علاوه بر تحت نظر گرفتن، دچار امور آشفته خلافت كند زيرا دراين صورت قسمت اعظم نابسامانى ها بر پاى امام حساب شده واز قرب ومنزلت او درقلوب علاقمندان كاسته مى شد.ازاين جهت امام مى دانست كه اين سياست شوم، دام عظيمى است دربرابر قداست و طهارت وموقعيت او، و لذا امام به هروسيله اى بود رضايت مأمون را جلب كرد وبه عنوان اداى فريضه حج، با همسر خود ام الفضل رهسپار مكه گردد. ايشان پس از بازگشت از مكه در مدينه سكنى گزيد وبه بغداد بازنگشت.
تاريخ نه زمان تزويج امام را تعيين مى كند ونه وقت حركت امام به مكه را. هرچند طبرى درتاريخ خود به گونه اى اشعار مى دارد كه حركت امام در همان
[١] كشف الغمة جص١٤٥.