فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٩٣ - ٧ پذيرش توبه

٥. اِحباط

اماميه و اشاعره، معتقدند: عمل هر انسانى، حساب خاص خود را دارد، و هرگز عمل زشتى سبب نابودى عمل نيك نمى گردد، و به اصطلاح، اطاعت، ارتباطى به گناه، و گناه پيوندى با اطاعت ندارد، مگر شرك و كفر كه مايه نابودى اعمال نيك پيشين انسان مى گردد، در حالى كه معتزله، دايره احباط را گسترده دانسته و مى گويند اگر كسى يك عمر، خدا را بپرستد و اطاعت كند، و بعد دروغى بگويد به سان كسى است كه اصلاً خدا را نپرستيده است.

٦. شرع و عقل

در حالى كه اماميه، عقل را يكى از مصادر استنباط احكام فرعيه مى دانند و در معارف، براى آن، جايگاه خاصى قائلند، امّا هرگز، درباره آن، غلوّ نمى كنند، بر خلاف معتزله كه بسيارى از ظواهر كتاب و سنت را كه با اصول اعتزال سازگار نيست، تأويل مى كنند مانند مسأله شفاعت كه به ترفيع درجه تأويل مى نمايند.

٧. پذيرش توبه

اماميه و اشاعره، بر آنند كه پذيرش توبه، تفضلى از جانب خدا است و اگر لطف الهى نبود، هرگز رابطه تنگاتنگ ميان توبه و بخشودگى گناه و عقاب، وجود نداشت، در حالى كه معتزله معتقدند بخشودگى گناه، لازمه عقلى توبه و بازگشت از گناه است.